Eerst de stekker eruit, dan achter de boeven aan: politieauto’s straks volledig elektrisch

Sinds jaar en dag is de politieauto bijna onlosmakelijk verbonden met brullende motoren en snelle achtervolgingen. Series als Starsky & Hutch, The Dukes of Hazzard en natuurlijk ook Miami Vice versterkten dat beeld. Soms was het behelpen met een simpel dieseltje, denk maar aan Grijpsta & De Gier. Maar de tankpas in het dashboardkastje zal nu toch echt worden vervangen door een laadpas. Na de zomer verschijnen namelijk de Skoda Enyaq en Cupra Born als herkenbare politieauto’s op straat: dezelfde strepen, dezelfde zwaailichten, maar dan dus volledig elektrisch. Boeven vangen gaat straks dus met een stekker.

De politieauto krijgt een stekker

De overstap is meer dan dezelfde striping op een andere aandrijflijn. De politie haalt met de Skoda Enyaq en Cupra Born twee elektrische politievoertuigen binnen met verschillende rollen. De Enyaq krijgt een bredere maar verantwoordelijke taak: noodhulp, dus het werk waarbij ruimte, inzetbaarheid en voorspelbaarheid zwaar wegen. De Cupra Born zal worden ingezet voor handhaving en toezicht.

Daarmee verandert ook het straatbeeld. Met de komst van de Enyaq wordt straks een derde van de basispolitievoertuigen elektrisch. Bij de handhavingsvoertuigen gaat de omslag nog veel verder: de huidige Volkswagen Golf wordt gefaseerd vervangen door de Cupra Born. Op termijn rijden daar er in ons land dus vrijwel alleen nog elektrische handhavingsauto’s rond.

Verdeling Skoda/Cupra is bewust

De verdeling van de modellen is logisch vanuit het werk dat ze moeten doen. De Skoda Enyaq is als ruimere elektrische SUV beter te plaatsen in de basispolitiezorg, waar noodhulpauto’s meer uitrusting meenemen en vaker met meerdere inzittenden rijden. De Cupra Born is compacter, waardoor die beter bij toezicht en handhaving past, waar kortere ritten en wendbaarheid vaker meetellen.

De politie heeft de exacte uitvoeringen en specificaties van de omgebouwde voertuigen nog niet bekendgemaakt. De normale Enyaq-reeks in Nederland heeft accu’s van 59, 77 of 79 kWh netto en haalt volgens WLTP maximaal 579 kilometer. De civiele Cupra Born Limited zit op 59 of 79 kWh netto-nominaal, met 426 tot 558 kilometer WLTP. Het zou ons niet verbazen als enkele van die specificaties afwijken bij de versies die voor de politie worden gebouwd, daarvan afwijken.  Zo kunnen we ons voorstellen dat de doorgaans behoorlijk beperkte topsnelheid van de voertuigen wat hoger zal liggen.

Stil, vlot en met minder onderhoud

Voor politiewerk hebben elektrische auto’s een paar duidelijke voordelen. Ze zijn stil, reageren direct en snel op het stroompedaal en hebben minder slijtagegevoelige onderdelen dan auto’s met verbrandingsmotor. Dat laatste telt bij voertuigen die veel starten, stoppen en korte ritten maken.

Ook de inrichting speelt mee. Volgens de politie kunnen de voertuigen gebruikmaken van het beeldscherm van het voertuig zelf voor politie-gerelateerde informatie. Daarnaast noemt de politie de ruimte in beide auto’s als pluspunt. Vooral bij de Enyaq is dat belangrijk, omdat een basispolitievoertuig meer moet zijn dan vervoer van A naar B. Het is ook werkplek, materiaaldrager en soms tijdelijk opvangpunt tegelijk.

Laden hoort straks bij de werkdiscipline

De keerzijde zit natuurlijk niet in de stekker zelf, maar ook wat je met die stekker moet doen. De routine eromheen, om het zo maar te zeggen. Een elektrische politieauto moet niet pas worden geladen wanneer de accu bijna leeg is. De politie wil dat voertuigen bij terugkomst op het bureau direct aan de laadpaal gaan. Sectorhoofd Voer- en Vaartuigen Peter Brouwer zegt daarover: “We zien in de data dat er voldoende tijd op een dag is om de auto te laden. Er een gewoonte van maken het voertuig na terugkomst aan de lader te hangen, zorgt ervoor dat de actieradius maximaal blijft tijdens een dienst.”

Aan- én afkoppelen

Daar zit de echte omschakeling. Niet alleen omdat laden een deel van de dienstlogica wordt. Ook het afkoppelen als de auto snel moet worden ingezet zal iets zijn waar men aan zal moeten wennen. Behalve stoppen, uitstappen en aansluiten wordt dat dus ook loskoppelen voordat men kan instappen en wegrijden. Niet direct spannend, al zal die laaddiscipline sterk bepalend zijn voor de inzetbaarheid later op de dag. Of de accu gedurende de hele dienst genoeg energie kan leveren hangt uiteraard van de inzet, de planning, de bezetting van laadpunten en de manier waarop de medewerkers de nieuwe routine vasthouden.

Keuze volgde na pilots, tests en aanbesteding

De keuze kwam uiteraard niet uit de lucht vallen. In 2019 en 2020 draaide de politie al pilots met elektrische voertuigen in basisteams. Die proeven vielen volgens de organisatie positief uit. Daarna kon elke eenheid ervaring opdoen met een elektrisch basispolitievoertuig. Dat is geen overbodige luxe, want politiewerk laat weinig ruimte voor een auto die op papier goed past, maar tijdens een late dienst, in een buitengebied of bij opeenvolgende meldingen tekortschiet.

De aanbesteding begon daarom niet pas bij de vraag welk merk de beste aanbieding deed. Tientallen politiecollega’s uit alle eenheden dachten volgens de politie mee over het programma van eisen. Daarmee kwam input uit de operatie vroeg in het traject terecht: wat moet er mee, hoe moet de auto worden ingericht, waar loopt een team op vast en welke functies zijn tijdens een dienst echt nodig?

Ook daarna bleef die feedback een rol spelen. De voertuigen zijn getest in steden en landelijke gebieden, juist omdat de inzet per regio flink kan verschillen. Een auto die in druk stadsverkeer vooral korte stukken rijdt, krijgt een ander leven dan een noodhulpauto die grotere afstanden aflegt tussen dorpen, bedrijventerreinen en buitenwegen. Waar nodig zijn aanpassingen gedaan om de voertuigen beter te laten aansluiten op het werkproces van agenten.

Boeven vangen met een stekker

Er zijn dus al heel wat pilots en tests geweest, maar na de zomer zal pas echt blijken hoe goed dat politiewerk op stroom bevalt. De Enyaq en Born zullen door de herkenbare striping min of meer vertrouwd ogen, maar beduidend anders klinken: geen gebrom, maar bijna fluisterstil. En voor de agenten betekent het ook eerst de laadkabel loskoppelen voordat de rit - met hoeveel spoed ook - kan beginnen. Het klassieke imago waarbij de politieauto een soms bijzonder stevig belast werkpaard is, verdwijnt daarmee uiteraard niet. Maar het beeld krijgt wel een moderner – en gelukkig ook schoner – tintje.