De Tesla Cybercab heeft geen stuur of pedalen en rijdt sinds deze week commercieel rond in Austin. Tesla zegt dat de speciaal voor autonoom rijden ontwikkelde auto voldoet aan alle Amerikaanse veiligheidsnormen die erop van toepassing zijn. De NHTSA wil nu weten hoe Tesla tot die conclusie is gekomen.

Geen typegoedkeuring zoals in Europa

Het Amerikaanse toelatingssysteem werkt anders dan de Europese typegoedkeuring. De NHTSA keurt een nieuw automodel niet vooraf volledig goed voordat een fabrikant ermee de markt op mag. De fabrikant bepaalt zelf aan welke Federal Motor Vehicle Safety Standards, kortweg FMVSS, het voertuig moet voldoen en verklaart vervolgens dat het aan die normen voldoet. De NHTSA kan achteraf controleren of die zelfcertificering klopt.

Dat heeft Tesla ook met de Cybercab gedaan. Volgens het bedrijf voldoet de auto aan alle toepasselijke federale veiligheidsnormen. Dat ene woord is hier van groot belang. De Cybercab is vanaf het begin ontworpen zonder menselijke bestuurder. De auto heeft daarom geen traditioneel stuur, gas- of rempedaal en conventionele buitenspiegels.

De NHTSA opende op 4 september, een dag na de lancering van de Cybercab, een zogenoemde Audit Query. De toezichthouder wil onder meer de technische gegevens en het proces onderzoeken waarop Tesla zijn certificering heeft gebaseerd. Daarbij kijkt de NHTSA specifiek of Tesla bepaalde eisen terecht als niet van toepassing heeft beschouwd.

Regels voor een bestuurder die er simpelweg niet is

Daar ontstaat een juridische en technische puzzel. Verschillende Amerikaanse veiligheidsnormen zijn geschreven voor auto’s waarin een mens achter het stuur zit. Ze bevatten bijvoorbeeld voorschriften voor bediening, remsystemen, zicht en achteruitkijkvoorzieningen.

Bij een voertuig waarin nooit iemand hoeft te sturen, zijn sommige van die voorschriften niet zonder meer toe te passen.

De Amerikaanse overheid erkent dat probleem. Daarom werkt de NHTSA aan aanpassingen van meerdere veiligheidsnormen voor volledig autonoom rijdende voertuigen. Het gaat onder meer om regels die uitgaan van een rempedaal of traditionele bediening.

Zolang die wijzigingen niet definitief zijn, gelden de huidige regels.

Tesla stelt dat de Cybercab binnen die bestaande regelgeving voldoet aan alle normen die op het voertuig van toepassing zijn. Nu onderzoekt de NHTSA of Tesla die afbakening juist heeft gemaakt en of de technische onderbouwing klopt.

Daarmee heeft de NHTSA niet vastgesteld dat de Cybercab illegaal of onveilig is.

Zoox liep eerder tegen dezelfde uitdaging aan

Een eerdere zaak rond Zoox biedt vergelijkingsmateriaal. Het in Europa weinig bekende robotaxibedrijf van Amazon ontwikkelt, net als Tesla, een voertuig dat speciaal voor autonoom personenvervoer is gebouwd en geen conventionele bestuurdersplek heeft.

Ook Zoox stelde aanvankelijk dat zijn robotaxi via zelfcertificering aan alle toepasselijke Amerikaanse veiligheidsnormen voldeed. De NHTSA opende in 2023 een vergelijkbaar onderzoek naar de onderbouwing daarvan.

Zoox koos later een andere route. Het bedrijf kreeg van de NHTSA vrijstellingen waarmee zijn afwijkend ontworpen robotaxi onder voorwaarden mag worden ingezet. Voor commerciële inzet kreeg Zoox in juli 2026 toestemming voor maximaal 2.500 voertuigen per jaar gedurende twee jaar.

Dat wil niet zeggen dat Tesla dezelfde procedure moet volgen. De voertuigen en certificeringen zijn niet identiek. De vergelijking laat wel het verschil tussen beide routes zien.

Zoox gebruikt voor zijn speciaal ontwikkelde robotaxi inmiddels een formele uitzondering op bepaalde bestaande regels. Tesla stelt dat de Cybercab zonder zo’n uitzondering voldoet aan alle normen die op de auto van toepassing zijn.

Waarom dit telt voor Tesla’s opschaling

De certificeringskwestie speelt al bij een kleine vloot, maar wordt belangrijker als Tesla veel meer Cybercabs wil inzetten.

Volgens gegevens die Reuters bij het openen van het onderzoek aanhaalde, stonden op 4 september 45 Cybercabs in Texas geregistreerd. Het NHTSA-onderzoek omvat naar schatting ongeveer 1.000 voertuigen. Dat wil niet zeggen dat er inmiddels duizend Cybercabs commercieel rondrijden.

Tesla wil de Cybercab geleidelijk met meer voertuigen en op meer plaatsen inzetten. Als de auto regulier is gecertificeerd en aan alle toepasselijke FMVSS voldoet, is dat een andere uitgangspositie dan een tijdelijke vrijstelling zoals die van Zoox. 

Zo’n Amerikaanse vrijstelling is aan voorwaarden en aantallen gebonden. De commerciële vrijstelling van Zoox geldt bijvoorbeeld voor maximaal 2.500 voertuigen per jaar. Er is geen bevestiging dat Tesla voor zelfcertificering heeft gekozen om zo’n limiet te vermijden. Het NHTSA-onderzoek raakt wel rechtstreeks aan de wettelijke basis waarop Tesla grotere aantallen Cybercabs zou kunnen inzetten.

Nog geen verbod of terugroepactie

NHTSA heeft vooralsnog niet vastgesteld dat Tesla een veiligheidsnorm heeft overtreden. Er geldt ook geen verbod op Cybercab-ritten en er is geen terugroepactie aangekondigd.

De toezichthouder wil eerst vaststellen welke normen Tesla op de Cybercab heeft toegepast, welke voorschriften het bedrijf eventueel buiten beschouwing heeft gelaten en met welke technische gegevens Tesla dat heeft onderbouwd.

Als de NHTSA uiteindelijk concludeert dat de Cybercab niet correct is gecertificeerd, kunnen aanpassingen aan de auto, de certificering of de gekozen toelatingsroute nodig zijn. Of het zover komt, staat nog niet vast.