Elk nieuw autotype krijgt vanaf 29 november een digitaal milieupaspoort

Vanaf 29 november 2026 verandert er iets dat waarschijnlijk minder aandacht krijgt dan de emissie-eisen van Euro 7. Nieuwe typen personenauto's en lichte bedrijfswagens die vanaf die datum een typegoedkeuring volgens Euro 7 krijgen, krijgen dan ook een Environmental Vehicle Passport, kortweg EVP.

De officiële Nederlandse benaming is 'milieupaspoort voor voertuigen'. Via een QR-code zijn daarin gegevens over onder meer het voertuig, de aandrijflijn, het officiële energieverbruik en de WLTP-actieradius terug te vinden.

Maar wie denkt dat in dit paspoort ook voortdurend het werkelijke verbruik en de resterende bruikbare accucapaciteit worden bijgehouden, haalt twee verschillende onderdelen van Euro 7 door elkaar. Die actuele voertuiggegevens worden namelijk apart bijgehouden en in de auto zichtbaar gemaakt. Voor een eigenaar, en later vooral voor een occasionkoper, kan juist die tweede laag minstens zo interessant worden.

Invoering gaat gefaseerd: 29 november 2026 én 2027

De eerste belangrijke nuance zit in de ingangsdatum. Die 29 november 2026 betekent niet dat vanaf die dag iedere nieuw verkochte auto ineens een Environmental Vehicle Passport moet hebben.

Euro 7 geldt vanaf die datum namelijk alléén voor nieuwe voertuigtypen in de categorieën M1 en N1. Dat zijn personenauto's en lichte bedrijfswagens waarvoor vanaf dat moment een nieuwe typegoedkeuring wordt afgegeven.

Een jaar later, 29 november 2027, is Euro 7 vervolgens voor alle nieuw geregistreerde voertuigen in deze categorieën van toepassing. Het paspoort wordt daardoor geleidelijk gemeengoed naarmate nieuwe modellen worden geïntroduceerd en bestaande typen uitfaseren.

Een model dat vóór 29 november 2026 volgens de oude regels een typegoedkeuring heeft verkregen, hoeft dus niet vanaf die datum alsnog van zo'n paspoort te worden voorzien.

Wat staat er in het Environmental Vehicle Passport?

Het EVP wordt voor iedere afzonderlijke auto uitgegeven en is via onder meer het voertuigidentificatienummer, het VIN, aan die auto gekoppeld. De fabrikant moet de gegevens minimaal twintig jaar na de productiedatum toegankelijk houden.

In het paspoort komen onder andere:

• merk en handelsnaam;
• VIN;
• productiedatum;
• nummer en datum van de typegoedkeuring;
• maximaal vermogen van de elektromotor en eventueel de verbrandingsmotor;
• officiële WLTP-waarden voor energie- of brandstofverbruik;
• relevante officiële emissiewaarden;
• bij volledig elektrische auto's de WLTP-actieradius.

Bij plug-inhybrides komen daar onder meer het elektrische energieverbruik, de CO2-uitstoot en de equivalente elektrische actieradius bij.

Het EVP is daarmee vooral een digitaal overzicht van de officiële uitgangsgegevens van de auto. Veel van die informatie komt uit het certificaat van overeenstemming en de typegoedkeuringsdocumentatie.

Het paspoort vertelt dus bijvoorbeeld welke actieradius en welk energieverbruik officieel zijn vastgesteld. Het houdt niet zelf voortdurend bij hoe dezelfde auto na zes jaar en 140.000 kilometer presteert.

Een QR-code geeft toegang tot het paspoort

Het milieupaspoort hoeft niet als afzonderlijk document in het dashboardkastje te liggen. De informatie wordt digitaal toegankelijk via een QR-code.

Die code kan zichtbaar en permanent op de auto worden aangebracht. In de handleiding moet dan staan waar hij te vinden is en hij moet zonder demontage bereikbaar zijn.

De fabrikant mag de QR-code ook via het centrale scherm in de auto tonen. De gebruiker moet hem dan vanaf het hoofdscherm binnen maximaal vijf schermen of menukeuzes kunnen bereiken.

Na het scannen kom je rechtstreeks op de webpagina van de betreffende auto of op een algemene pagina waar het VIN kan worden ingevoerd. Een aparte app, gebruikersaccount of registratie mag daarvoor niet verplicht zijn.

Het paspoort blijft daardoor ook bruikbaar wanneer de auto later van eigenaar verandert.

De resterende accucapaciteit staat ergens anders

Voor elektrische auto's zit waarschijnlijk juist hier het interessantste deel van Euro 7. De resterende bruikbare capaciteit van de tractieaccu staat namelijk niet als voortdurend bijgewerkte waarde in het Environmental Vehicle Passport.

Euro 7 verplicht fabrikanten daarnaast om milieugegevens van het individuele voertuig in de auto zichtbaar te maken.

Bij een elektrische auto gaat het onder andere om het gemiddelde elektriciteitsverbruik over de levensduur en de SOCE van de tractieaccu. Ook het energieverbruik van de laatste rit moet beschikbaar zijn.

Die informatie moet normaal gesproken via het scherm van de auto bereikbaar zijn. Ook daarvoor geldt maximaal vijf schermen of menukeuzes vanaf het hoofdscherm. Heeft een voertuig geen geschikt scherm, dan mag de fabrikant een andere oplossing gebruiken, bijvoorbeeld een gekoppelde toepassing.

SOCE vertelt hoeveel bruikbare accucapaciteit over is

SOCE staat voor State of Certified Energy. De waarde geeft aan hoeveel bruikbare energie de tractieaccu nog kan leveren ten opzichte van de hoeveelheid bruikbare energie waarmee de accu oorspronkelijk is gecertificeerd.

Stel dat een elektrische auto nieuw met 70 kWh bruikbare accucapaciteit is gecertificeerd. Bij een SOCE van 90 procent resteert in beginsel ongeveer 90 procent van die oorspronkelijke bruikbare energie.

Dat lijkt op wat bij elektrische auto's vaak als State of Health, SoH, wordt aangeduid. Die term kan echter misleidend zijn. Een percentage op basis van resterende capaciteit zegt niet dat het complete accupakket voor hetzelfde percentage technisch gezond is. EVupdate legde eerder uitgebreid uit waarom State of Health niet hetzelfde is als de technische gezondheid van een EV-accu.

Ook SOCE is geen volledige diagnose. De waarde zegt bijvoorbeeld niet automatisch iets over verschillen tussen afzonderlijke cellen, interne weerstand, koeling, isolatie of een specifiek technisch defect.

Euro 7 stelt ook minimumeisen aan veroudering van de accu

Dat Euro 7 de resterende bruikbare capaciteit van de accu zichtbaar maakt, staat niet op zichzelf. De regels bepalen ook hoeveel daarvan na een bepaalde leeftijd of kilometerstand minimaal over moet zijn. Die eisen gelden voor volledig elektrische auto's en plug-inhybrides.

Voor personenauto's en lichte bedrijfswagens gelden verschillende ondergrenzen:

Bij beide termijnen geldt steeds wat het eerst wordt bereikt. Een personenauto die bijvoorbeeld binnen vijf jaar de 100.000 kilometer passeert, moet op dat moment dus nog minimaal 80 procent van de oorspronkelijk gecertificeerde bruikbare accucapaciteit over hebben. Daarna geldt tot acht jaar of 160.000 kilometer een ondergrens van 72 procent.

Voor lichte bedrijfswagens liggen die grenzen op respectievelijk 75 en 67 procent.

Het gaat om minimumeisen uit de typegoedkeuringsregels. Ze zijn niet hetzelfde als een verplichte fabrieksgarantie. Een fabrikant kan voor de garantie op het accupakket andere voorwaarden, termijnen en percentages hanteren.

De percentages zeggen bovendien niet hoe snel een accu normaal gesproken veroudert. Ze geven alleen de ondergrens aan waaraan een voertuig volgens Euro 7 moet voldoen. EVupdate schreef eerder uitgebreider over onderzoek naar de levensduur en degradatie van EV-accu's.

Van één meetmoment naar controle tijdens de gehele levensduur

Daarmee wordt ook duidelijk waarom het Environmental Vehicle Passport maar één onderdeel van een grotere verandering is.

Bij typegoedkeuring draait het traditioneel vooral om de vraag of een nieuw voertuig op het moment van toelating aan de wettelijke eisen voldoet. Euro 7 kijkt nadrukkelijker naar wat er daarna gebeurt.

De auto houdt gedurende zijn levensduur gegevens bij over onder meer energiegebruik en, bij elektrische auto's, de resterende bruikbare accucapaciteit. Bij auto's met een verbrandingsmotor spelen bijvoorbeeld ook het brandstofverbruik en bepaalde emissies een rol.

Het EVP legt de officiële uitgangswaarden vast. De gegevens in de auto laten vervolgens zien hoe het individuele voertuig zich tijdens het gebruik ontwikkelt.

Dat zijn verschillende informatiestromen, maar samen maken ze de prestaties van een auto gedurende zijn levensduur beter controleerbaar.

Euro 7 staat daarbij niet op zichzelf. De EU heeft de afgelopen jaren veel meer regelgeving rond auto's, energie en klimaat ingevoerd. Wie die samenhang wil begrijpen, vindt die in onze achtergronden over de Europese Green Deal en Fit for 55.

Vooral interessant zodra deze auto's als occasion verschijnen

Voor een koper van een nieuwe elektrische auto is het paspoort vooral een makkelijk toegankelijk overzicht van gegevens die voor een belangrijk deel ook elders beschikbaar zijn.

Op de occasionmarkt kan de combinatie veel interessanter worden.

Een koper kan straks niet alleen controleren welke actieradius, welk energieverbruik en welke andere waarden oorspronkelijk voor het voertuig zijn gecertificeerd. De auto moet ook kunnen laten zien hoeveel van de oorspronkelijk gecertificeerde bruikbare accucapaciteit tijdens zijn levensduur is overgebleven.

Bij gebruikte elektrische auto's is die resterende accucapaciteit nu niet altijd eenvoudig en op dezelfde manier te controleren. Een merkdiagnose, uitlezing van het accumanagementsysteem of een afzonderlijke accutest kan daarvoor nodig zijn. Euro 7 zorgt ervoor dat er in ieder geval een gestandaardiseerde SOCE-waarde beschikbaar komt.

Dat maakt een onafhankelijke accutest niet overbodig. SOCE vertelt hoeveel van de oorspronkelijk gecertificeerde bruikbare energie resteert, maar niet of het volledige accupakket technisch gezond is of hoeveel kilometer het nog meegaat. Voor zo'n beoordeling is meer informatie nodig.

Niet hetzelfde als het Battery Passport

Het Environmental Vehicle Passport moet ook niet worden verward met het Europese Battery Passport.

Dat paspoort volgt uit de Europese Batterijverordening en wordt vanaf 18 februari 2027 verplicht voor onder meer tractieaccu's van elektrische auto's die in de EU op de markt worden gebracht of in gebruik worden genomen. Over het bredere regelpakket voor EV-accu's schreven we eerder in EV-accu's onder de loep in de Europese batterijverordening.

Het Battery Passport hoort bij de afzonderlijke accu en bevat informatie over het accumodel en de individuele accu. Het Environmental Vehicle Passport hoort bij de complete auto en vloeit voort uit Euro 7.

De twee systemen kunnen elkaar uiteindelijk aanvullen, maar hebben een ander doel en een andere juridische basis. Binnenkort komen we uitgebreider terug op wat er precies in dat Europese Battery Passport komt te staan en wat een EV-eigenaar of koper daar in de praktijk aan heeft.