Geotab-onderzoek update: snelladen blijkt minder slecht voor accu dan gedacht

Bijna iedereen die elektrisch rijdt herkent het gevoel. Snelladen is handig, soms zelfs noodzakelijk, maar ergens knaagt het. Alsof je iets doet wat de auto eigenlijk niet leuk vindt. Dat idee is hardnekkig, en jarenlang ook gevoed door adviezen om vooral “rustig” te laden. Geotab keek opnieuw naar wat er in de praktijk gebeurt. Niet gebaseerd op theoretische laboratoriumtests, maar op data van echte auto’s die dagelijks worden gebruikt. 

Figuur 1- Elektrische auto’s verliezen volgens Geotab gemiddeld 2,3 procent accucapaciteit per jaar. Die afname verloopt geleidelijk en blijft ruim binnen de praktische levensduur van de meeste EV’s.

Accudegradatie: 2,3 procent per jaar

Het bedrijf analyseerde telematicagegevens van 22.700 elektrische voertuigen, verdeeld over 21 modellen en meerdere gebruiksjaren. De uitkomst is minder spannend dan sommigen hopen, en minder zorgelijk dan velen vrezen. Gemiddeld verliezen de onderzochte auto’s ongeveer 2,3 procent accucapaciteit per jaar.

Dat getal klinkt onrustbarend, maar vertelt niet het hele verhaal

2,3 procent klinkt als iets dat je moet doorrekenen. Acht jaar, tien jaar, wat blijft er dan over? Maar zo werkt accuveroudering zelden netjes lineair. Veel accu’s laten in de eerste jaren wat meer verlies zien, waarna het tempo afvlakt. Bovendien is het gemiddelde een middenwaarde waar flinke verschillen omheen zitten.

Figuur 2 - Auto’s die vaker snelladen, laten gemiddeld meer accuveroudering zien dan voertuigen die vooral rustig laden. Het verschil blijft beperkt zolang snelladen geen vaste routine wordt.

Het is minstens zo belangrijker om de context niet uit het oog te verliezen. Bij de eerdere Geotab-analyse – een jaar geleden - lag de gemiddelde degradatie nog op 1,8 procent per jaar. Dat lijkt gunstiger, maar zegt vooral iets over hoe EV’s toen werden gebruikt. Inmiddels wordt er dus anders geladen en intensiever gereden.

Snelladen is normaler geworden, en gaat steeds sneller

Snelladen is niet langer een incidentele stop langs de snelweg. Voor sommige rijders en veel wagenparken is het een vast onderdeel van de dag. Tegelijk kunnen auto’s steeds hogere vermogens verwerken. Waar 50 of 70 kW ooit normaal was, is 150 kW nu eerder regel dan uitzondering.

Geotab laat zien dat juist die combinatie het verschil maakt. Niet het snelladen op zich, maar hoe vaak het gebeurt en met welk vermogen.

Figuur 3 - Snelladen is in de afgelopen vijf jaar een vast onderdeel van het dagelijkse laadgedrag geworden, wat het effect op accugezondheid beter zichtbaar maakt.

Drie manieren van gedrag, drie realiteiten

Wanneer de onderzoekers de voertuigen indelen op laadgedrag, ontstaat een wat duidelijker beeld. Auto’s die zelden aan de snellader staan, minder dan zo’n twaalf procent van alle laadsessies, verliezen gemiddeld ongeveer 1,5 procent capaciteit per jaar. Dan is er nauwelijks reden tot zorg.

Rijders die vaker snelladen, maar meestal onder de 100 kW blijven, zien de degradatie oplopen tot circa 2,2 procent per jaar.

Pas bij voertuigen die én vaak snelladen én daarbij regelmatig boven 100 kW uitkomen, wordt het effect duidelijker zichtbaar. In die groep loopt de gemiddelde degradatie op tot ongeveer 3,0 procent per jaar. Dat is het punt waarop snelladen echt begint mee te tellen.

Helaas maakte Geotab geen onderscheid tussen auto’s met een NCM-accu en LFP-accu. Dat vergelijk zou ook interessante inzichten kunnen geven.

Maar wat betekent dat na een paar jaar?

In begrijpelijke termen: een auto die voornamelijk rustig laadt, houdt na acht jaar ongeveer 88 procent van zijn oorspronkelijke accucapaciteit over. Een auto waarmee je structureel en met hoge snelheden snellaadt, komt dan uit rond de 76 procent.

Dat verschil merk je uiteraard in actieradius, maar het betekent absoluut niet dat de auto zijn functie verliest. Veel fabrikanten hanteren accugaranties tot rond de 70 procent capaciteit. Zelfs in de bij de hoogste laadsnelheden blijven de meeste voertuigen daarboven.

Het idee dat snelladen je accu “opmaakt” klopt dus niet. Het versnelt de slijtage, maar binnen grenzen die in de praktijk goed hanteerbaar zijn.

Warmte en gebruik blijken minder bepalend

Geotab keek ook naar andere factoren die vaak genoemd worden. Auto’s die vooral in warme klimaten rijden, verliezen gemiddeld zo’n 0,4 procentpunt per jaar extra. Bij intensief gebruikte auto’s, die veel kilometers maken en zelden stilstaan, kost dit ongeveer 0,8 procentpunt per jaar.

Die cijfers zijn logisch en voorspelbaar. Ze zijn ook kleiner dan het verschil tussen rustig laden en structureel snelladen op hoge snelheden.

De 20–80-regel is minder heilig dan gedacht

Misschien wel het meest geruststellende deel van het onderzoek gaat over laadgewoonten. Veel EV-rijders proberen krampachtig de laadtoestand (S.o.C., State of Charge) tussen de 20 en 80 procent te blijven. Daarvan afwijken voelt als een slechte behandeling van de accu.

Figuur 4 - Accudegradatie versnelt vooral wanneer een auto langdurig bijna vol of bijna leeg stilstaat. Af en toe volledig laden heeft volgens Geotab nauwelijks invloed.

Geotab laat zien dat dat voor dagelijks gebruik nauwelijks nodig is. Af en toe een keer volledig laden of diep ontladen heeft weinig effect op de levensduur. Een snellere slijtage vindt vooral plaats wanneer een auto langdurig bijna vol of bijna leeg stilstaat.

Een keer tot 100 procent laden voor een lange rit is dus iets heel anders dan een auto dagenlang met vol geladen laten staan. Dat nuanceert veel bestaande adviezen.

Wat blijft er over als je al die informatie samenvoegt?

Het beeld dat uit dit onderzoek naar voren komt, is opvallend menselijk. Je hoeft niet naar perfectie te streven bij het laden. Je hoeft ook niet bang te zijn dat elke snellaadsessie de conditie van de accu verslechtert. Accu’s zijn robuuster dan vaak wordt gedacht.

De belangrijkste factor waar je invloed op hebt, is routine. Snelladen is een hulpmiddel, geen standaardinstelling. Wie de tijd heeft om rustiger te laden, doet de accu op lange termijn een plezier. Wie dat niet kan, hoeft zich niet meteen zorgen te maken.

Wat je dus wél terdege in de gaten moet houden is dat je de auto niet te vaak dagenlang met een volle of bijna lege accu laat staan.

Tussen de regels door laat het onderzoek van Geotab ook zien dat elektrische auto’s gemaakt zijn om te worden gebruikt, niet om er voortdurend voorzichtig omheen te lopen.

Bron: Geotab - How long do electric car batteries last?

Zie ook het onderzoek van Geotab van vorig jaar.

Afbeeldingen: © Geotab