Bandenspanning is nóg belangrijker bij een EV

Elektrische auto’s rijden op banden die onder zwaardere belasting werken dan bij brandstofauto’s. De grote massa van de accu, vaak honderden kilo’s extra, drukt het karkas dieper in. Daar komt bij dat een elektromotor zijn volledige koppel vanaf stilstand levert. Die directe krachten vragen om een nauwkeurige afstemming van spanning, stijfheid en rubbermengsel. Met een paar simpele handelingen houd je het bereik optimaal, rijd je veiliger en bespaar je op energie- en onderhoudskosten.

Gevolgen bij een EV veel meer merkbaar

Omdat fabrikanten streven naar een zo laag mogelijke rolweerstand – essentieel voor de actieradius – zijn de marges klein. Een afwijking van slechts enkele tienden bar bandenspanning kan al merkbaar zijn in rijcomfort, grip en vooral energieverbruik. Waar een brandstofauto iets minder last heeft van een te lage bandenspanning, zul je het verschil bij een EV veel meer merken. Zowel in de portemonnee als in het aantal kilometers dat je op één lading haalt.

Rolweerstand en actieradius

Rolweerstand is de stille tegenkracht die een band levert zodra hij vervormt bij het rijden. Hoe lager, hoe verder je komt op dezelfde hoeveelheid energie. Zo heeft een gerenommeerde bandenfabrikant berekend dat als de bandenspanning 0,3 bar te laag is, de rolweerstand zo’n 6 procent hoger is. En met een hele bar te lage bandenspanning kan dat verschil zelfs oplopen tot 30 procent.

Laten we dat eens in een rekenvoorbeeld verwerken. Stel dat een EV met 75 kWh netto accucapaciteit en een gemiddeld verbruik van 17 kWh/100 km een bereik van ongeveer 440 kilometer heeft. Van dat energieverbruik komt grofweg 20 tot 30 procent voor rekening van rolweerstand; de rest gaat op aan luchtweerstand, aandrijflijnverliezen en hulpsystemen.

Daalt de bandenspanning met 1,0 bar, dan stijgt de rolweerstand met zo’n 30 procent. Dat betekent dat het rolweerstandsdeel van het verbruik ook met 30 procent toeneemt. In totaal gaat het verbruik dan van 17 naar ongeveer 18,7 kWh/100 km. Het gevolg is dat de actieradius zakt van circa 440 naar 400 kilometer.

Een hogere rolweerstand leidt trouwens ook tot een hogere warmteontwikkeling in het karkas. Bij zware auto’s kan die temperatuurstijging sneller optreden, wat de levensduur van de band verkort en in extreme gevallen de veiligheid beïnvloedt. Denk hierbij aan de beruchte klapband, die door onder anderen oververhitting kan worden veroorzaakt.

Temperatuur en drukschommelingen

Bandenspanning is geen statische waarde. Lucht zet uit bij warmte en krimpt bij kou. Gemiddeld verandert de druk met 0,1 bar per 10 °C. In de zomer stijgt de spanning vaak iets tijdens het rijden, in de winter zakt hij juist. Dat betekent dat een band die bij 20 °C perfect op spanning staat, bij een nacht met 0 °C zomaar 0,2 bar te zacht is.

Daarom is het advies: meet de bandenspanning bij voorkeur bij ‘koude’ banden, dus voordat je meer dan een paar kilometer hebt gereden. Is dat niet mogelijk, corrigeer dan voor de opwarming: tel 0,3 bar bij de fabriekswaarde op. Zo kom je uit op de juiste spanning zodra de banden zijn afgekoeld.

TPMS is een hulpmiddel, geen vervanging

Sinds november 2014 is een bandenspanningscontrolesysteem (TPMS) verplicht op nieuwe personenauto’s in de EU. Zo’n systeem kan direct (via een druksensor in het ventiel) of indirect (via ABS-sensoren) meten. TPMS geeft een waarschuwing als de spanning duidelijk te laag is, maar dat gebeurt vaak pas bij een afwijking van 20 procent of meer.

Voor een optimale efficiëntie is dat simpelweg te laat. Bovendien zijn TPMS-sensoren slijtagegevoelig. Die batterij gaat meestal vijf tot tien jaar mee. Sinds 2018 geldt daarom dat een defect TPMS-systeem bij de APK tot afkeur kan leiden. Een periodieke controle van de sensoren – naast de controle van de bandenspanning - is dus zeker geen overbodige luxe.

Praktische checklist

• Maandelijks bandenspanning meten - Bij voorkeur ‘koud’.
• Warme banden? Corrigeer dan met +0,3 bar boven fabrieksadvies.
• Volg altijd de door de fabrikant opgegeven waarde (deurpost, handleiding).
• Controleer TPMS-sensoren - Eens per jaar, zeker bij oudere auto’s.
• Extra meten bij plotselinge kou – Zo voorkom je dat je ineens met te lage spanning rijdt.
• Ook meten als het weer snel opwarmt - Om te voorkomen dat je met te hoge spanning rijdt.

Kleine moeite, groot effect

Het controleren van de bandenspanning kost hooguit 10 minuten, maar het levert je veel op. Je rijdt verder op één lading, hebt meer grip en minder slijtage, en voorkomt onnodige veiligheidsrisico’s. Voor een EV is het daarmee misschien wel de eenvoudigste onderhoudsroutine met de grootste impact.

Wanneer zijn je EV-banden aan vervanging toe en voor welke band moet je dan kiezen? Dat lees je in dit artikel over de vervanging van EV-banden.

Lees hier verder als je wilt weten wat het verschil is tussen een EV-band en een gewone band.