Kiezen we door de brandstofprijzen sneller voor EV?

Met de huidige benzineprijzen kan elektrisch rijden bij 15.000 kilometer per jaar € 1.530 aan energiekosten schelen. Dankzij de nieuwe ERE-vergoeding voor thuisladen kan die besparing zelfs oplopen tot € 1.800. Ondertussen zegt bijna twee derde van de Nederlanders zuiniger te rijden en overweegt ruim een derde een elektrische auto of plug-inhybride. Maar leiden de hoge brandstofprijzen ook tot een snellere overstap naar elektrisch rijden? Onderzoek en verkeerscijfers geven daar meer inzicht in.

De landelijke adviesprijs voor Euro95 bedroeg op 23 oktober 2026 € 2,60 per liter. Diesel kostte € 2,71. Dat zijn adviesprijzen van oliemaatschappijen; bij veel tankstations liggen de werkelijke pompprijzen lager.

Benzine is sinds 10 oktober, toen de landelijke adviesprijs nog € 2,73 bedroeg, met € 0,13 per liter goedkoper geworden. Diesel is inmiddels duurder dan benzine.

De internationale oliemarkt blijft onzeker. In zijn rapport van 14 oktober beschrijft het Internationaal Energieagentschap (IEA) hoe verstoringen in productie, raffinage en transport de beschikbaarheid van brandstoffen beperken. Met name de dieselmarkt blijft kwetsbaar. Het IEA houdt rekening met aanhoudende krapte tot in 2027.

Aanleiding voor dit artikel is een onderzoek dat onderzoeksbureau iVOX in juni 2026 uitvoerde onder duizend Nederlanders, in opdracht van Petronas Lubricants International.

Daaruit blijkt dat 36 procent vanwege de hoge brandstofprijzen een volledig elektrische auto of plug-inhybride overweegt. Onder 25- tot 34-jarigen bedraagt dat aandeel zelfs 51 procent. Het onderzoek maakt binnen deze percentages geen onderscheid tussen beide aandrijfvormen.

De hoge prijzen hebben volgens de deelnemers ook invloed op hun rijgedrag. Zo zegt 64 procent zuiniger te rijden, laat 41 procent de auto vaker staan voor de fiets of het openbaar vervoer en controleert 51 procent vaker de bandenspanning. Verder probeert 24 procent kosten te besparen door te carpoolen.

Het onderzoek geeft daarmee inzicht in hoe Nederlanders zeggen op de hoge brandstofprijzen te reageren. Of dat ook leidt tot minder gereden kilometers en een lager brandstofverbruik, valt uit de resultaten niet af te leiden.

Hogere benzineprijzen leiden tot minder kilometers

Dat brandstofprijzen het autogebruik beïnvloeden, blijkt uit de studie Over brandstofprijzen en automobiliteit van het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM) uit 2012.

Op basis van Nederlandse gegevens over de periode 1980 tot en met 2009 concludeerde het KiM dat een stijging van de benzineprijs met 12,5 procent op langere termijn leidt tot 2,5 procent minder gereden kilometers.

De invloed van hogere prijzen op het aantal gereden kilometers is daarmee relatief beperkt. Veel autoritten zijn noodzakelijk, bijvoorbeeld voor woon-werkverkeer. Huishoudens die afhankelijk zijn van hun auto, betalen aanvankelijk meer voor dezelfde afstand. Op langere termijn kunnen zij hun reisgedrag aanpassen of een zuinigere auto aanschaffen.

De kilometerstatistieken van het CBS illustreren hoe moeilijk het is om het prijseffect afzonderlijk vast te stellen. Ondanks de hoge brandstofprijzen reden Nederlandse motorvoertuigen in 2022 namelijk 7 procent meer kilometers dan in 2021. Bij particuliere benzineauto's bedroeg de stijging 6,4 procent.

Die groei hangt waarschijnlijk grotendeels samen met het herstel na de coronapandemie. In 2021 golden nog beperkingen en werd veel thuisgewerkt. In 2022 nam het woon-werkverkeer weer toe. De hogere brandstofprijzen kunnen die groei hebben afgeremd, maar hoeveel valt uit deze cijfers niet af te leiden.

Elektrisch rijden bespaart flink op energiekosten

De hoge benzineprijzen vergroten het financiële voordeel van elektrisch rijden. Een rekenvoorbeeld bij 15.000 kilometer per jaar maakt dat concreet.

Een benzineauto die 6 liter per 100 kilometer verbruikt, heeft jaarlijks 900 liter nodig. Bij de landelijke adviesprijs van € 2,60 per liter bedragen de brandstofkosten € 2.340,00.

Een elektrische auto met een verbruik van 18 kWh per 100 kilometer gebruikt voor dezelfde afstand 2.700 kWh. Bij een aangenomen thuislaadtarief van € 0,30 per kWh kost dat € 810,00 per jaar, exclusief laadverliezen.

Particuliere thuisladers kunnen via emissiereductie-eenheden (ERE) een vergoeding ontvangen voor de geladen elektriciteit, mits hun laadpaal is voorzien van een MID-meter. De hoogte van de vergoeding hangt af van de marktprijs en de afspraken met de dienstverlener. In ons rekenvoorbeeld gaan we uit van € 0,10 per kWh.

Jaarlijkse energiekosten bij 15.000 kilometer

De elektrische auto bespaart in dit voorbeeld € 1.530,00 per jaar aan energiekosten. Met de aangenomen ERE-vergoeding loopt dat op tot € 1.800,00.

Alle bedragen zijn afgerond op twee decimalen. De berekening gaat uit van de landelijke benzineadviesprijs en een aangenomen thuislaadtarief. Bij goedkopere tankstations of hogere laadtarieven valt de besparing lager uit. Aanschaf, afschrijving, verzekering, onderhoud en motorrijtuigenbelasting zijn niet meegenomen.

Niet iedereen kan minder autorijden

De mogelijkheden om brandstofkosten te besparen verschillen sterk. In steden zijn fietsen en openbaar vervoer vaker bruikbare alternatieven. Buiten stedelijke gebieden zijn mensen doorgaans afhankelijker van hun auto.

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) heeft in onderzoek naar bereikbaarheid vastgesteld dat werk en voorzieningen buiten stedelijke gebieden vaak moeilijker bereikbaar zijn zonder auto.

Daar komt bij dat niet iedereen de financiële ruimte heeft om een zuinigere of elektrische auto aan te schaffen. Juist huishoudens die sterk afhankelijk zijn van hun auto, kunnen daardoor relatief zwaar worden getroffen door hogere brandstofprijzen. Voor hen leiden prijsstijgingen in eerste instantie tot hogere maandlasten.

Leiden de hoge brandstofprijzen tot meer elektrische auto's?

Het onderzoek van iVOX wijst op belangstelling voor elektrische auto's en plug-inhybrides. De financiële argumenten voor elektrisch rijden wegen bij de huidige brandstofprijzen zwaarder, zeker bij een gunstig thuislaadtarief.

De aanschafprijs blijft echter een flinke drempel. Ook het aanbod van betaalbare gebruikte EV's en de beschikbaarheid van laadvoorzieningen spelen een rol bij de aankoopbeslissing.

Het onderzoek bevestigt dat een aanzienlijk deel van de Nederlanders een elektrische auto of plug-inhybride overweegt, maar een aankoopintentie is nog geen verkoop. Of de huidige brandstofprijzen daadwerkelijk tot meer registraties van elektrische auto's leiden, zal uit de verkoopcijfers van de komende maanden moeten blijken.