2026 Lead the Charge Leaderboard legt kloof in EV-productie bloot

Tesla, Ford en Volvo staan bovenaan, Toyota, GAC en SAIC onderaan, en toch zit de opvallendste conclusie van de 2026 Lead the Charge Leaderboard ergens anders. Die zit in het gemiddelde: 25%. Over 18 autofabrikanten, 88 indicatoren en 1.584 datapunten komt de sector nog altijd uit op een kwart van wat in deze scorecard haalbaar wordt geacht. Geen enkel merk haalt 50%. Dat maakt dit rapport interessant, juist omdat het niet kijkt naar uitstoot uit de uitlaat, maar naar de fabriek, de grondstoffen en de mensenrechten in de keten. Daar zit inmiddels een groot deel van het echte werk voor EV’s, en daar wordt het verschil tussen koplopers en achterblijvers snel zichtbaar.

De 2026 Leaderboard laat zien waar EV-productie echt schoner wordt

De 2026 Lead the Charge Leaderboard draait niet om verbruik op de weg, maar om wat er gebeurt voordat een EV bij de dealer staat. De scorecard kijkt hoe autofabrikanten hun keten schoner, fossielvrijer en beter controleerbaar maken. Daarmee verschuift de aandacht van alleen nul uitlaatgassen naar staal, aluminium, accupakketten, mijnbouw en de vraag of een merk zijn claims ook hard kan maken.

Dat is een belangrijk verschil, want juist in die keten zit veel uitstoot en een groot deel van de risico’s rond mensenrechten en milieu. Een EV kan tijdens het rijden netjes scoren, maar bij de productie nog altijd zwaar leunen op vervuilend staal, energie-intensief aluminium of grondstoffen waarvan de herkomst slecht te volgen is.

Wat deze scorecard wel en niet meet

De opzet is vrij stevig. In totaal zijn 18 autofabrikanten beoordeeld op 88 indicatoren, goed voor 1.584 datapunten. Die zijn verdeeld over twee hoofdlijnen: fossielvrije en milieuvriendelijkere ketens, en mensenrechten met verantwoorde inkoop.

De ranglijst beloont dus niet alleen ambities op papier. Juist merken die met cijfers, volumes en modelvoorbeelden komen, krijgen meer gewicht. Dat maakt de uitkomst bruikbaar, maar er hoort ook een duidelijke nuance bij.

• De score laat zien hoe ver een fabrikant is met beleid, openheid en uitvoering in de keten.
• De score is geen exacte lifecycle-analyse van één specifieke auto.
• De score kijkt nadrukkelijk naar staal, aluminium, mineralen en accurecycling.
• De score beloont merken die aantoonbaar laten zien wat er in hun EV’s verandert.

Dat laatste is belangrijk. Een merk dat alleen algemene doelen noemt, staat zwakker dan een fabrikant die op modelniveau vertelt hoeveel schoner staal of aluminium in een nieuwe EV zit.

Koplopers laten zien wat nu al kan

Bovenaan staat Tesla met 49%, gevolgd door Ford met 45% en Volvo met 44%. Mercedes komt uit op 41% en Volkswagen op 39%. Dat zijn geen scores waarbij je kunt zeggen dat het probleem is opgelost, maar ze laten wel zien dat een bredere aanpak nu al mogelijk is.

De 2026 Lead the Charge Leaderboard laat zien dat EV’s niet alleen schoner kunnen rijden, maar ook schoner kunnen worden gebouwd. De beste praktijk in de sector ligt al op 86%, terwijl het gemiddelde van de 18 beoordeelde fabrikanten op 25% blijft steken.

Volvo springt eruit op klimaat en milieu met 55%. Ford voert juist de lijst aan op mensenrechten en verantwoorde inkoop met 49%. Tesla pakt de hoogste totaalscore, maar is dus niet op ieder onderdeel de nummer één. Dat maakt de top van deze lijst interessanter dan een simpele eindrangschikking.

Volvo en Mercedes maken materiaalclaims concreet

Juist hier wordt het verhaal tastbaar. Volvo koppelt zijn materiaalkeuzes aan de ES90, Mercedes doet dat bij de nieuwe CLA. Daarmee blijft het niet hangen op algemene duurzaamheidszinnen.

Mercedes noemt voor de CLA 39 kilo staal met lage CO2-uitstoot. Volvo meldt voor de ES90 onder meer 18% gerecycled staal en 43% primair aluminium dat met hernieuwbare energie is geproduceerd. Zulke cijfers maken meteen duidelijk waar de discussie nu naartoe gaat: minder over mooie beloften, meer over wat er echt in een auto zit.

Volvo en Mercedes maken het verhaal concreet door op modelniveau te melden hoeveel laag-CO2-staal of aluminium hun EV’s gebruiken. Daarmee verschuift de discussie van algemene duurzaamheidsbeloften naar aantoonbare materiaalkeuzes in echte auto’s.

In de praktijk betekent laag-CO2-staal meestal staal dat met minder fossiele energie is geproduceerd dan gebruikelijk. Bij aluminium geldt iets soortgelijks: de uitstoot hangt sterk af van de energiebron die bij de productie is gebruikt. Dat klinkt technisch, maar voor een EV is het heel tastbaar. Een auto kan tijdens het gebruik schoon ogen, terwijl een flink deel van de uitstoot al in de fabriek is gemaakt.

Tesla staat bovenaan, maar niet op elk onderdeel

Tesla voert de ranking aan met 49%, gevolgd door Ford met 45% en Volvo met 44%. Tegelijk haalt geen enkel merk de grens van 50%, wat vooral laat zien hoe groot de ruimte voor verbetering nog is.

Die nuance hoort erbij. Tesla scoort breed goed, maar Volvo is sterker op klimaat en milieu, terwijl Ford hoger uitkomt op verantwoorde inkoop. De ranglijst zegt dus niet dat Tesla alles beter doet dan de rest. Ze laat vooral zien dat Tesla op meer onderdelen tegelijk punten pakt dan veel concurrenten.

Dat maakt de koppositie ook minder triomfantelijk dan het misschien klinkt. Nummer één zijn met 49% is in deze context niet zozeer een eindstation, maar vooral een teken dat de sector als geheel nog ver van volwassen is.

De sector blijft nog ver achter op de eigen lat

De echte spanning zit niet in de top drie, maar in het gat tussen wat nu al mogelijk is en wat de meeste merken daadwerkelijk doen. De sector scoort gemiddeld 25%, terwijl de best-in-class score op 86% uitkomt. Dat betekent dat veel schonere EV-productie geen verre toekomstmuziek is, maar iets wat in delen van de industrie al zichtbaar wordt.

Het rapport beloont niet alleen beleid op papier, maar vooral bewijs van uitvoering. Juist daar loopt een groot deel van de sector nog achter, vooral bij staal, aluminium, accu’s en mensenrechten in de keten.

Dat zie je ook in de middenmoot en onderkant van de lijst. Renault komt uit op 31%, Geely op 27%, Hyundai op 23%, GM, Kia en Stellantis op 21%, Nissan op 15%, BYD op 14%, Honda op 12% en Toyota op 9%. Helemaal onderaan staan GAC met 4% en SAIC met 3%.

Toyota, SAIC en GAC blijven achter

Vooral Toyota valt op, juist omdat het zo’n grote speler is. Met 9% overall, 7% op klimaat en milieu en 10% op mensenrechten en inkoop blijft het merk ver achter op de kopgroep. Dat geldt ook voor SAIC en GAC, die volgens deze scorecard nauwelijks voortgang laten zien op schoner staal, schoner aluminium en verantwoorde inkoop van grondstoffen.

Daarmee wordt ook meteen duidelijk wat deze ranglijst in de praktijk blootlegt. Het probleem zit niet meer alleen in de vraag of merken over verduurzaming praten. Het gaat nu om de vraag wie die slag ook echt maakt in materialen en toelevering.

Chinese merken laten daarbij een gemengd beeld zien. Geely maakt juist een flinke sprong en komt op 27%, terwijl BYD op 14% blijft steken maar wel eerste stappen zet. SAIC blijft met 3% echter de hekkensluiter.

GM zakt vooral door minder openheid

GM valt terug naar 21% en verliest terrein doordat het als enige fabrikant geen jaarlijks duurzaamheidsrapport publiceerde. Daardoor is het merk ingehaald door Geely en Hyundai.

Dat zegt ook iets over de spelregels van dit moment. Transparantie is niet langer een extraatje, maar een basisvoorwaarde. Wie weinig laat zien, kan ook moeilijk hard maken dat er in de keten echt iets verandert. Dat betekent niet automatisch dat iedere lage score gelijkstaat aan de exacte voetafdruk van een merk, maar wel dat onduidelijke claims steeds minder waard worden.

Wat kun je hiermee, als je een EV wilt kopen?

Voor een koper verandert er morgen niets aan laadsnelheid, actieradius of bagageruimte. Toch is dit geen verhaal voor alleen beleidsmakers en inkopers. De keten achter EV’s gaat steeds meer meespelen in hoe merken zich onderscheiden, en ook in welke auto’s straks makkelijker toegang hebben tot markten waar de regels strenger worden.

Dat raakt uiteindelijk ook de showroom. Een fabrikant die vroeg inzet op schoner staal, aluminium met lagere uitstoot, accurecycling en beter zicht op grondstoffen, bouwt niet alleen een netter verhaal op. Zo’n merk kan ook eerder voldoen aan eisen die in Europa steeds zwaarder gaan wegen.

Voor kopers komt er dus langzaam een extra laag bij naast prijs, actieradius en laden. Niet iedereen zal daar vandaag al naar vragen, maar het onderwerp verdwijnt niet meer. De gebruiksfase van een EV blijft belangrijk qua C02, alleen vertelt die niet meer het hele verhaal.

De 2026 Lead the Charge Leaderboard laat zien dat een schoner gebouwde EV al binnen bereik ligt. Juist daarom springt die 25% zo in het oog. De kopgroep bewijst dat het kan, maar de sector als geheel laat vooral zien hoeveel werk er nog openstaat.