Openbaar laden in Zuid-Holland en Zeeland wordt goedkoper, maar prijs en laadvermogen gaan variëren

Wie voor zijn elektrische auto afhankelijk is van een openbare laadpaal, krijgt in 43 gemeenten in Zuid-Holland en Zeeland met een ander systeem te maken. De nieuwe concessie moet niet alleen duizenden extra laadpalen opleveren, maar ook lagere tarieven, duidelijkere prijzen en slimmer laden. Daar zit ook een keerzijde aan: prijs en laadvermogen kunnen straks sterker afhangen van het moment waarop wordt geladen.

TotalEnergies Public Charging en Velian hebben de concessie gewonnen. TotalEnergies neemt 60 procent van de opdracht voor zijn rekening. Het bedrijf moderniseert onder meer circa 1.860 bestaande laadpalen en plaatst daarnaast nieuwe exemplaren.

Circa € 0,30 per kWh, maar niet voor iedereen hetzelfde

Voor de nieuwe concessie wordt door gemeenten ongeveer € 0,30 per kWh inclusief btw als regulier tarief genoemd. Ook bestaande laadpalen die onder de concessie worden overgenomen, krijgen de nieuwe prijzen.

Die € 0,30 per kWh is een indicatie, en meer ook niet. De tarieven kunnen later namelijk veranderen door ontwikkelingen op de energiemarkt en wijzigingen in belastingen of netbeheerkosten.

Bovendien hoeft het tarief van de laadpaal niet hetzelfde bedrag te zijn dat iedere EV-rijder uiteindelijk betaalt. Wie zoals gebruikelijk een laadpas gebruikt, kan te maken krijgen met aanvullende kosten of een eigen tarief van de laadpasaanbieder.

Juist daarom zijn de schermen op de nieuwe palen belangrijk. Voor het starten van een laadsessie is daarop namelijk het actuele tarief te zien. Tijdens het laden kunnen gebruikers de kosten volgen. Ook komt er informatie over rechtstreeks betalen en over tarieven van veelgebruikte laadpassen.

Daardoor wordt het eenvoudiger om vooraf te vergelijken wat rechtstreeks laden kost en welk tarief via de eigen laadpas geldt.

Ook zonder laadpas afrekenen

Rechtstreeks betalen wordt bovendien eenvoudiger. De nieuwe laadpalen krijgen de mogelijkheid voor contactloos betalen via NFC. Een aparte laadpas is dan niet nodig, net zoals de nieuwe AFIR-regeling vereist voor nieuwe laadpalen.

Dat is meer dan alleen een extra betaalmogelijkheid. Laadpasaanbieders hanteren verschillende prijsmodellen, waardoor dezelfde laadsessie niet voor iedere gebruiker hetzelfde hoeft te kosten.

Wie rechtstreeks bij de paal afrekent, ziet vooraf welk tarief daar geldt. Een laadpas kan nog steeds handig of voordelig zijn, bijvoorbeeld door afspraken van een leasemaatschappij of een gunstig abonnement, maar de bestuurder krijgt er een duidelijker alternatief naast.

Lagere tarieven op gunstige laadmomenten

De concessie voegt daar een tweede verandering aan toe. De laadpalen gaan ook rekening houden met de beschikbare capaciteit op het elektriciteitsnet.

Als het net zwaar wordt belast, kan het laadvermogen tijdelijk omlaag gaan. Zodra er meer ruimte is, gaat het beschikbare laadvermogen weer omhoog naar de normale waarde. Tegelijk worden flexibele tarieven gebruikt om laden op gunstige momenten aantrekkelijker te maken.

Daardoor raken prijs en laadtempo sterker met elkaar verbonden. Wie zijn auto bijvoorbeeld een groot deel van de avond of nacht kan laten staan, heeft meer ruimte om het laden naar een voordeliger moment te verschuiven. Wie zijn auto snel weer nodig heeft, heeft die flexibiliteit niet altijd.

Dat principe kennen we al van slim laden en het stroomnet. Een elektrische auto staat meestal langer geparkeerd dan nodig is om de gewenste hoeveelheid stroom te laden. Een deel van de stroomvraag kan daardoor naar een ander moment worden verschoven.

Lager laadvermogen kan wel merkbaar zijn

Voor de EV-rijder heeft die sturing ook een keerzijde. Wie zijn auto maar kort aan een openbare laadpaal zet, kan merken dat er tijdens een druk moment minder energie wordt geladen doordat het beschikbare vermogen tijdelijk lager ligt.

Bij een eerdere proef met slim laden van TotalEnergies en Jedlix bleek dat de stroomvraag van honderden laadpunten tijdens piekuren sterk kon worden teruggebracht. Zulke sturing kan het elektriciteitsnet ontlasten, maar er moet wel voldoende tijd overblijven om de gewenste hoeveelheid stroom later alsnog te laden.

TotalEnergies spreekt bij de nieuwe concessie over ‘Actief slim laden’, waarbij ook rekening moet worden gehouden met laadvoorkeuren van gebruikers. Hoe bestuurders die voorkeuren precies kunnen doorgeven en welke mogelijkheden zij hebben wanneer snel laden toch nodig is, is nog niet uitgewerkt.

Duizenden nieuwe laadpalen waarbij het stroomnet mede het tempo bepaalt

Naast andere tarieven moet vooral het aantal laadpalen flink groeien. In gemeentelijke concessiestukken wordt gesproken over circa 20.000 nieuwe openbare laadpalen binnen de gezamenlijke regionale aanpak.

Waar die komen, wordt mede bepaald door het gebruik van bestaande laadpunten, de verwachte groei van elektrisch vervoer en plekken waar nog onvoldoende laadmogelijkheden zijn.

Toch zit daar een beperking, omdat Zuid-Holland en Zeeland op verschillende plaatsen te maken hebben met netcongestie. De beschikbare ruimte op het elektriciteitsnet kan daardoor invloed hebben op het tempo waarin nieuwe laadpalen daadwerkelijk worden aangesloten.

Daar zit een lastige wisselwerking in. Slim laden moet helpen om de beschikbare netcapaciteit beter te gebruiken, terwijl hetzelfde volle stroomnet de uitbreiding van het laadnet weer kan vertragen.

Een tweede leven voor bestaande laadpalen

Niet alle oude laadpalen verdwijnen. TotalEnergies neemt ongeveer 1.860 bestaande exemplaren over en wil vrijwel alle palen moderniseren.

Daarbij blijft van vrijwel al deze palen de bestaande behuizing staan, terwijl de techniek aan de binnenkant wordt vernieuwd. Ook deze overgenomen palen gaan volgens de provincie energie leveren volgens de nieuwe tarieven.

De concessie geldt voor reguliere openbare AC-laadpalen. Snelladers en grote laadpleinen vallen buiten deze opdracht.