Netbewust thuisladen: wat betekent dit voor EV-rijders?

Sinds 1 november 2026 kunnen automobilisten in heel Nederland via deelnemende aanbieders gebruikmaken van Netbewust Thuisladen. Op werkdagen wordt het opladen van elektrische auto's tussen 16.00 en 21.00 uur zoveel mogelijk beperkt. Later op de avond of 's nachts kan de auto alsnog worden opgeladen. 

Zo willen de netbeheerders de drukte op het elektriciteitsnet verminderen. Voor automobilisten verandert er vooral iets aan het tijdstip waarop hun auto wordt opgeladen, doorgaans zonder dat ze daar zelf iets voor hoeven te doen.

Je sluit de auto aan, de aanbieder regelt de rest

Wie zijn elektrische auto om half zes 's middags thuiskomt en aan de laadpaal aansluit, is gewend dat het laden meteen begint. Bij Netbewust Thuisladen hoeft dat niet meer. Afhankelijk van de aanbieder wordt het laadvermogen tijdelijk verlaagd, stopt het laden een tijdje of begint de laadsessie pas later op de avond.

Dat gaat automatisch, bijvoorbeeld via de laadpaal of een bijbehorende app. De automobilist hoeft dus niet iedere dag zelf een laadschema in te stellen. Zodra de drukke uren voorbij zijn, wordt het normale laden hervat.

Hoe dat precies werkt, verschilt per aanbieder. Leasemaatschappij Ayvens en laadpuntbeheerder PowerD kiezen bijvoorbeeld voor een laadvermogen van slechts 1,4 kW tussen 16.00 en 21.00 uur. De auto blijft dan langzaam laden, zonder dat de laadsessie helemaal wordt onderbroken. Na negen uur 's avonds kan het laadvermogen weer omhoog.

Maar is de auto de volgende ochtend wel opgeladen?

Voor veel automobilisten zal het uitstellen van het laden nauwelijks gevolgen hebben. Een elektrische auto staat 's avonds en 's nachts doorgaans veel langer geparkeerd dan nodig is om de dagelijks verbruikte stroom weer aan te vullen. Er blijft dus meestal genoeg tijd over om de accu op te laden.

Dat ligt anders wanneer iemand laat thuiskomt met een bijna lege accu en de volgende ochtend vroeg een lange rit moet maken. Dan kan het uitstellen van de laadsessie natuurlijk wel verschil maken.

Of de auto op tijd voldoende is opgeladen, hangt af van de beschikbare laadtijd, de benodigde hoeveelheid stroom en het laadvermogen. Bij sommige aanbieders kan de automobilist daarom een gewenste vertrektijd instellen.

En moet de auto toch eerder worden opgeladen? Dan blijft volgens de netbeheerders de mogelijkheid bestaan om de laadbeperking tijdelijk uit te schakelen. Hoe dat precies werkt, hangt af van de aanbieder. Het is daarom verstandig om vooraf te kijken welke instellingen beschikbaar zijn.

Wat levert netbewust thuisladen financieel op?

Het belangrijkste voordeel voor de automobilist is dat het laden automatisch naar minder drukke uren wordt verschoven. Daarnaast kan deelname financieel aantrekkelijk zijn, al hangt dat sterk af van het energiecontract en de voorwaarden van de aanbieder.

Bij een vast stroomtarief wordt de elektriciteit niet goedkoper doordat de auto later wordt opgeladen. Voor automobilisten met een dynamisch contract ligt dat anders. Zij betalen een stroomprijs die gedurende de dag verandert en kunnen besparen door vooral tijdens goedkopere uren te laden.

Die goedkopere uren vallen alleen niet noodzakelijk samen met de momenten waarop het plaatselijke stroomnet minder zwaar wordt belast. Slim laden op basis van de stroomprijs is dus niet automatisch hetzelfde als netbewust laden. Een laadregeling die beide combineert, kan rekening houden met zowel de laadkosten als de drukte op het stroomnet.

Over de mogelijkheden om de laadkosten te verlagen met slim laden schreven we eerder al uitgebreid.

Krijgen deelnemers ook een vergoeding?

De netbeheerders betalen deelnemende marktpartijen gedurende de winter maximaal vijf euro per deelnemer per maand, mits zij aan de voorwaarden voldoen. Dat geld gaat dus naar de energieleveranciers, laadpaalbeheerders en andere aanbieders die het laden aansturen.

Of de automobilist daarvan iets terugziet, bepaalt de aanbieder zelf. Sommige partijen kunnen een vergoeding, korting of ander voordeel aanbieden. Er bestaat geen algemene regeling waarbij iedere deelnemer automatisch vijf euro per maand ontvangt.

Voor automobilisten met een vast stroomtarief kan zo'n vergoeding juist een reden zijn om mee te doen. Zij besparen immers niet vanzelf op hun stroomkosten door het laden uit te stellen.

Waarom maakt het laadmoment zoveel verschil voor het stroomnet?

Het elektriciteitsnet krijgt het vooral zwaar wanneer veel huishoudens tegelijkertijd stroom gebruiken. Op winterse werkdagen gebeurt dat vaak aan het einde van de middag en het begin van de avond. Mensen komen thuis, zetten de verwarming aan en beginnen met koken. Als vervolgens ook veel elektrische auto's op vol vermogen gaan laden, loopt de belasting verder op.

Een laadpaal met een vermogen van 11 kW kan daarbij voor een flinke extra stroomvraag zorgen. Verschuift het laden naar een rustiger moment, dan verdwijnt die extra belasting tijdens de avondpiek.

De auto gebruikt uiteindelijk ongeveer dezelfde hoeveelheid elektriciteit, maar vraagt die op een ander tijdstip van het stroomnet. Daarmee kan de piekbelasting worden verlaagd zonder dat automobilisten structureel minder hoeven te rijden of laden.

Eerdere proef: tot 68 procent minder laadvermogen tijdens de avondpiek

Dat principe is al onderzocht voordat de huidige landelijke regeling begon. In een proef van Liander en Enexis met ANWB, Vattenfall en Eneco eMobility werden bij 330 huishoudens de laadsessies automatisch aangepast.

Bij een onderzochte groep met een vast energietarief nam de gevraagde laadcapaciteit tijdens de avondpiek met maximaal 68 procent af. Een behoorlijk verschil, zeker omdat de benodigde elektriciteit grotendeels op een ander moment alsnog werd geladen.

Bij deelnemers met dynamische stroomtarieven was het aanvullende effect kleiner. Zij laadden vaak al buiten de piekuren om te profiteren van lagere stroomprijzen.

Die proefresultaten laten zien hoeveel verschil het laadmoment kan maken. Ze betekenen uiteraard niet dat de totale belasting van het Nederlandse stroomnet dankzij de nieuwe regeling met 68 procent zal afnemen. Dat hangt onder meer af van het aantal deelnemers, hun laadgedrag en de omstandigheden op het plaatselijke elektriciteitsnet.

In ons eerdere achtergrondartikel over slim laden als onderdeel van de oplossing voor netcongestie gingen we uitgebreider in op die samenhang.

Wie kan meedoen met Netbewust Thuisladen?

Netbewust Thuisladen is een landelijk initiatief van Enexis, Liander en Stedin. Inmiddels zijn ruim twintig marktpartijen aangesloten, waaronder ANWB, Eneco, Essent, Vattenfall, Frank Energie, Tibber, Ayvens en Arval.

Nederland telt volgens Netbeheer Nederland inmiddels ongeveer 900.000 thuislaadpunten. Dat biedt aanzienlijke mogelijkheden om het stroomverbruik beter over de dag te verdelen. Niet ieder thuislaadpunt is echter automatisch geschikt voor deelname.

Daarvoor is een geschikte laadpaal of laadoplossing nodig en moet de betreffende aanbieder de dienst ondersteunen. Aanmelden verloopt via een deelnemende energieleverancier, laadpaalaanbieder of leasemaatschappij. Bij veel partijen kan dat via de bestaande laadapp.

Een dynamisch energiecontract is niet standaard vereist. De voorwaarden en eventuele vergoedingen verschillen per aanbieder. Wie wil deelnemen, kan daarom het beste eerst controleren of de eigen laadvoorziening wordt ondersteund en welke mogelijkheden er zijn om het laden tijdelijk te beïnvloeden.