Natuur & Milieu pleit voor renteloze lening voor elektrische auto

Natuur & Milieu wil een proef met een renteloze lening voor elektrische auto’s, vooral voor betaalbare modellen op de occasionmarkt. De organisatie wijst op lagere energie- en onderhoudskosten, maar ziet de aankoopprijs als grootste drempel; voorwaarden zoals leenbedrag, looptijd, inkomensgrenzen, budget en startdatum zijn nog niet bekend, terwijl onderzoek van Kalavasta en CPI elektrisch autobezit voor lagere en middeninkomens dichterbij acht.

Renteloze lening moet aanschafdrempel EV verlagen

Wie naar de maandlasten kijkt, ziet bij elektrische auto’s vaak een ander beeld dan bij de aanschaf. Laden en onderhoud kunnen goedkoper uitvallen dan brandstof en onderhoud bij benzine- of dieselauto’s. Dat voordeel helpt weinig als het aankoopbedrag niet te financieren is.

Volgens het onderzoek liggen autoleningen nu vaak op 8 tot 12 procent rente. Bij een gebruikte elektrische auto loopt dat over de looptijd stevig op. Een renteloze lening verlaagt niet de prijs van de auto, maar wel de financieringslast.

Natuur & Milieu-directeur Marjolein Demmers vat het zo samen: “Veel mensen willen best elektrisch rijden, maar lopen vast op het begin: de aankoop. Een renteloze lening helpt juist die eerste stap betaalbaar te maken.”

De onderzoekers rekenden verschillende typen autogebruikers door. Vooral bij meer dan 10.000 kilometer per jaar komt een elektrische auto volgens Natuur & Milieu vaak gunstiger uit dan opnieuw een benzine- of dieselauto kopen. Dan wegen lagere energie- en onderhoudskosten zwaarder mee, ook met maandelijkse aflossing.

Vooral kansrijk bij occasions

De lening is vooral bedoeld voor betaalbare elektrische auto’s op de gebruikte markt, niet voor nieuwe modellen met hoge catalogusprijzen. Dat sluit aan bij lagere en middeninkomens, die meestal tweedehands kopen. Juist daar groeit het aanbod langzaam verder.

Volgens de analyse kunnen elektrische personenauto’s in het B- en C-segment al concurreren met vergelijkbare benzineauto’s wanneer alle gebruikskosten meetellen. De lening moet vooral het aankoopmoment overbruggen.

Daarmee verschilt het voorstel van een klassieke aankoopsubsidie. Een subsidie verlaagt de prijs direct en is overheidsgeld dat niet terugkomt. Een lening wordt terugbetaald. De publieke kosten zitten vooral in rentecompensatie, uitvoering en het risico op wanbetaling.

Natuur & Milieu ziet de lening als aanvulling op de aangekondigde inruilsubsidie, niet als vervanging van ander EV-beleid. De maatregel moet terechtkomen bij mensen die nu niet kunnen overstappen, maar later wel kunnen profiteren van lagere gebruikskosten.

Voor kleine ondernemers kan een vergelijkbare redenering gelden. Een gebruikte elektrische bestelbus kan interessant zijn bij voorspelbare ritten en goede laadmogelijkheden. Het aanbod is alleen nog beperkt, waardoor keuze en prijsontwikkeling achterblijven.

“Veel mensen willen best elektrisch rijden, maar lopen vast op het begin: de aankoop. Een renteloze lening helpt juist die eerste stap betaalbaar te maken. Het mooie van elektrisch rijden is dat het niet alleen beter voor het klimaat is, maar vaak ook beter voor de portemonnee.”  Marjolein Demmers, directeur Natuur & Milieu

Geen oplossing voor de hele EV-markt

Het mogelijke effect hangt sterk af van de uitwerking. Belangrijk zijn het maximale leenbedrag, de looptijd, de doelgroep en de bereidheid om een lening aan te gaan.

Ook aversie tegen lenen kan meespelen. Mensen zijn graag onafhankelijk en een BKR-registratie kan ook de kredietruimte van aanvragers raken.

Uiteraard blijven occasionprijzen, laadmogelijkheden en brandstofprijzen bepalend voor de rekensom. De regeling is ook nog geen beleid. Voorwaarden, budget en startdatum zijn niet bekend. Kopers kunnen er dus nog niet mee rekenen.

Proef zou voorwaarden duidelijk moeten maken

Natuur & Milieu pleit daarom voor een proef. Die moet laten zien hoe groot de belangstelling is, welke doelgroep wordt bereikt en hoe uitvoerbaar een renteloze EV-lening is. Een route via of naast een Warmtefonds-achtige constructie ligt voor de hand, omdat daar ervaring bestaat met leningen voor verduurzaming.

Een autolening vraagt wel om eigen juridische en financiële toetsing. Ook moet duidelijk worden hoe de lening aansluit op de inruilsubsidie en mogelijke vormen van social lease.

De discussie over betaalbaar elektrisch rijden verschuift daarmee naar de financiering van de eerste aankoop. Voor gebruikte elektrische auto’s zit daar nog een kloof tussen lagere gebruikskosten op papier en wat een huishouden nu kan betalen. Een proef moet laten zien of een renteloze lening die kloof kan verkleinen.