Fastned wint rechtszaak en opent markt voor snelladen op Duitse Raststätten

Fastned heeft in Duitsland een belangrijke juridische overwinning geboekt. Het Oberlandesgericht Düsseldorf bepaalde op 6 maart 2026 dat snellaadinfrastructuur op zogeheten bewirtschaftete Autobahn-Raststätten niet zonder aanbesteding mag worden toegewezen. Daarmee sneuvelt een route waarbij bestaande concessies voor tankstations werden uitgebreid met laadpunten.

De uitspraak raakt een groot deel van de laadlocaties langs de Duitse Autobahn. Veel Raststätten worden al decennia geëxploiteerd door partijen als Tank & Rast en Ostdeutsche Autobahntankstellen, via ongeveer 360 concessiecontracten. Volgens vakmedia beheren die exploitanten samen circa 90 procent van de snelweg-rustplaatsen in Duitsland. Juist daar zitten de locaties waar laden, horeca en sanitaire voorzieningen samenkomen.

Voor EV-rijders is dat belangrijk. Wie op de Autobahn rijdt, stopt meestal bij deze plekken direct aan de snelweg. Meer concurrentie op die locaties kan dus meer verschil maken dan extra laadpalen op afgelegen parkeerplaatsen zonder voorzieningen.

Dit verandert er concreet

De uitspraak opent geen nieuwe laadstations van vandaag op morgen, maar legt wel een nieuw speelveld vast.

• Snellaadinfrastructuur op veel Autobahn-Raststätten moet via een open aanbesteding worden gegund.
• Nieuwe exploitanten krijgen daardoor toegang tot locaties die eerder vrijwel gesloten waren.
• Autobahn GmbH moet het tenderproces organiseren voordat nieuwe contracten worden uitgegeven.
• Ook andere laadexploitanten dan Fastned kunnen meedingen naar deze locaties.
• De uitrol kan daardoor op termijn sneller en competitiever worden.

Fastned wint zaak over laadinfra op Duitse Raststätten

Het Oberlandesgericht Düsseldorf heeft vastgelegd dat snellaadinfrastructuur op Duitse Autobahn-Raststätten niet zonder aanbesteding mag worden toegewezen. Daarmee valt een belangrijk deel van de snelweglocaties niet langer automatisch binnen bestaande tankstationconcessies.

De zaak draait om een besluit uit april 2022. Toen werd toegestaan dat bestaande concessies voor tankstations werden uitgebreid met laadpunten, zonder een nieuw vergabeverfahren, een formele aanbesteding. Volgens Fastned sloot dat andere exploitanten feitelijk uit van de beste locaties langs de snelweg.

De juridische discussie liep uiteindelijk via het Europees Hof van Justitie. Dat oordeelde op 29 april 2025 dat bij een wezenlijke wijziging van een concessiecontract het Duitse aanbestedingsrecht van toepassing is, in dit geval §132 van het Gesetz gegen Wettbewerbsbeschränkungen. Met andere woorden: een uitbreiding met snellaadinfrastructuur kan niet zomaar worden toegevoegd aan een bestaande overeenkomst.

Het hof in Düsseldorf volgde die lijn en stelde Fastned in het gelijk.

De kern van de zaak is eenvoudig: benzine en diesel verkopen is juridisch niet hetzelfde als snelladen aanbieden. Juist daardoor moest de uitbreiding van de concessies opnieuw open de markt in.

Waarom deze concessies volgens de rechter niet zomaar mochten worden uitgebreid

De discussie lijkt juridisch, maar de praktische vraag is simpel: hoort snelladen automatisch bij een tankstationconcessie?

Volgens het hof niet. De oorspronkelijke contracten gingen over brandstofverkoop en exploitatie van voorzieningen op Raststätten. Snelladen is een aparte activiteit met eigen infrastructuur en marktspelers.

Toen de concessies in 2022 werden uitgebreid met laadpunten, veranderde daarmee feitelijk de inhoud van het contract. In Europees aanbestedingsrecht geldt dat zo’n wezenlijke wijziging opnieuw moet worden aanbesteed.

Daarmee ontstaat een belangrijk precedent. Het bevestigt dat snelladen langs de snelweg een zelfstandige markt is, niet alleen een extra dienst van bestaande tankstations.

Wat dit kan betekenen voor EV-rijders op de Duitse snelweg

Voor elektrische rijders gaat het vooral om keuze en kwaliteit op de plekken waar je toch al stopt. Raststätten liggen direct langs de Autobahn en bieden doorgaans restaurants, winkels en sanitaire voorzieningen.

Meer concurrentie op deze locaties kan verschillende effecten hebben:

• meer exploitanten die laadstations willen bouwen
• grotere laadparken met meerdere aanbieders
• meer druk om storingen en wachttijden te beperken
• mogelijk meer aandacht voor voorzieningen rond het laden

Fastned benadrukt dat juist concurrentie de kwaliteit van het netwerk kan verbeteren. Het bedrijf heeft inmiddels meer dan vijftig laadstations in Duitsland en wil meedoen aan toekomstige tenders voor snelweglocaties.

De uitspraak gaat dus niet alleen over Fastned. Elke exploitant die aan de voorwaarden voldoet kan straks meedingen.

Waarom juist Raststätten al langer onder vuur liggen

De discussie over laadinfra op Duitse Raststätten speelt al langer. De kritiek richt zich vooral op de kwaliteit en betrouwbaarheid van het aanbod op sommige locaties.

Slechte laadervaring op veel Duitse snelweglocaties

Onderzoek van de Duitse automobielclub ADAC liet eerder zien dat snelladen langs de Autobahn vaak onder de maat is. Op veel Raststätten waren laadpunten schaars of traag, terwijl locaties bij de Autohöfe, meer op truckers gerichte rustplaatsen vlak naast de snelweg, juist beter scoorden.

Dat verschil is allesbehalve vreemd. Autohöfe zijn meestal vrij toegankelijk voor verschillende exploitanten. Daardoor ontstaat meer concurrentie tussen laadnetwerken.

Meer concurrentie is nog geen garantie voor betere uitvoering

Een open aanbesteding betekent niet automatisch dat alles snel verandert. Het bouwen van snellaadstations langs de Autobahn vraagt om vergunningen, aansluiting op het elektriciteitsnet en investeringen in terrein en voorzieningen.

Ook blijft het mogelijk dat bestaande exploitanten een deel van de tenders winnen. De uitspraak garandeert dus geen nieuwe spelers op elke locatie, maar zorgt wel voor een open selectieproces.

Wat er nu nog moet gebeuren

De uitspraak is vooral een beginpunt. Eerst moet Autobahn GmbH het aanbestedingsproces ontwerpen voor snellaadinfrastructuur op bewirtschaftete Raststätten.

Daarbij spelen verschillende vragen:

• hoeveel locaties tegelijk worden aanbesteed
• hoeveel laadpunten per locatie worden gevraagd
• welke eisen gelden voor vermogen en betrouwbaarheid
• hoe exploitanten worden geselecteerd

Fastned verwacht dat een eerste tender later in 2026 kan verschijnen, maar dat tijdpad is nog niet officieel bevestigd.

De uitspraak is dus geen eindpunt maar een startschot. Pas wanneer Autobahn GmbH het aanbestedingstraject publiceert, wordt duidelijk welke exploitanten daadwerkelijk toegang krijgen tot deze toplocaties langs de Duitse snelweg. Voor elektrische rijders kan dat uiteindelijk het verschil maken tussen een enkele laadpaal langs de Autobahn en een volwaardig laadpark met keuze.