EU-maatregelen tegen de invoer Chinese elektrische auto’s.

De Europese Commissie staat waarschijnlijk op het punt om maatregelen te nemen tegen de invoer van elektrische auto’s uit China. Dit om te voorkomen dat gesubsidieerde auto's de Europese auto-industrie schaden. Verwacht wordt dat de Commissie heffingen zal opleggen, mogelijk tussen de 15-30%. Zelfs als deze aan de hoge kant liggen, kunnen sommige Chinese producenten nog steeds aanzienlijke winstmarges behalen vanwege hun kostenvoordelen. Heffingen van 40-50%, vooral voor bedrijven zoals BYD, zouden nodig zijn om de Europese markt minder aantrekkelijk te maken voor Chinese exporteurs. Maar het is onwaarschijnlijk dat deze zo hoog zullen zijn, dus Brussel zou andere methoden kunnen overwegen om de Europese auto-industrie te beschermen, zoals beperkingen op basis van milieu- of nationale veiligheidsfactoren.

Het anti-subsidieonderzoek van de EU, dat begon in oktober 2023, richt zich op de invoer van EV's uit China. Dit onderzoek is opvallend omdat het door de Commissie is gestart zonder formele klachten van de industrie. Er is verdeeldheid in de Europese auto-industrie over dit onderzoek, met Duitse fabrikanten die tegen zijn vanwege mogelijke vergelding vanuit China, terwijl Franse fabrikanten waarvan het belang in China aanzienlijk minder is het juist ondersteunen. Het onderzoek is gericht op potentiële toekomstige schade aan Europese fabrikanten door goedkope invoer van EV's uit China, en is daarmee een politiek geval.

De EU-import van EV's uit China is gestegen, wat suggereert dat Chinese bedrijven momentum krijgen op de Europese markt. De Commissie overweegt heffingen op Chinese EV's in het bereik van 15-30%, gebaseerd op eerdere gevallen van anti-subsidiemaatregelen en gesprekken met experts. De drie Chinese bedrijven (BYD, SAIC en Geely) onderzocht door de Commissie hebben aangegeven samen te werken, wat hun heffingen zou kunnen beïnvloeden. Andere maatregelen, zoals minimuminvoerprijzen, zijn theoretisch mogelijk maar complex.

Als gevolg van een krappe markt in China zijn er momenteel aanzienlijke prijsverschillen tussen de EV-markten van Europa en China. Soms bedragen die prijsverschillen meer dan 100%. De BYD Atto 3 kost in de EU weliswaar 38.990, maar in China is dat volgens onderzoeksbureau Rhodium slechts 17.923 euro. Meer dan 112% verschil. Ook Volkswagen ontkomt er niet aan. Een ID. 4 wisselt hier voor meer dan 46.000 euro van eigenaar terwijl de Chinese consument minder dan 32.000 euro kwijt is. Of de genoemde auto’s gelijkwaardige zijn uitgerust is niet te zeggen, maar de verschillen zijn sowieso opmerkelijk. Niet vreemd dat Chinese automerken hun aandacht richten op de aantrekkelijke Europese automarkt.

Er zijn ook nog praktische uitdagingen. De export van elektrische voertuigen (EV's) uit China wordt belemmerd door een tekort aan betaalbare autotransportschepen. In 2023 zijn de charterprijzen voor dergelijke schepen met 700% gestegen ten opzichte van 2019, mede door aanvallen van de Houthi's in de Rode Zee, waardoor de verzendcapaciteit verder onder druk kwam te staan en de kosten omhoogschoten. Chinese autofabrikanten en rederijen hebben echter gereageerd door talrijke nieuwe schepen te bestellen. Op basis van deze bestellingen zullen ze naar schatting in 2025 de capaciteit hebben om jaarlijks ongeveer 560.000 auto's naar Europa te verschepen. In 2023 importeerde de EU 472.000 EV's uit China. De capaciteit zou kunnen stijgen tot maar liefst 1,7 miljoen auto's in 2026.

De EU-heffingen zouden echter ernstige gevolgen kunnen hebben voor deze export. Een prijsanalyse toont aan dat de export naar de EU zeer winstgevend is voor Chinese producenten. Om de export te vertragen, zouden heffingen op een niveau moeten worden vastgesteld dat de winstmarges in lijn brengt met die in China. Maar zelfs heffingen van 30% zouden mogelijk niet genoeg zijn om dit te bereiken. Als heffingen niet effectief blijken, zou de Commissie alternatieve maatregelen kunnen overwegen, zoals strengere eisen voor cyberbeveiliging om de markttoegang voor Chinese EV-producenten te beperken. Dit zou echter uitdagingen met zich meebrengen, gezien de nationale veiligheidsoverwegingen en de complexiteit van de kwestie.

Bron: RHODIUM GROUP