Vanaf 2027 vervalt de toegang voor Euro 5-bestelauto’s en worden ontheffingen strenger

Op 1 januari 2027 veranderen de toegangsregels voor de Nederlandse zero-emissiezones. Bestelauto’s met emissieklasse 5 verliezen hun automatische toegang en voor sommige specialistische bedrijfswagens wordt het moeilijker om een ontheffing te krijgen. Tegelijkertijd openen nieuwe gemeenten hun zero-emissiezone. 

Voor ondernemers die nog met een wat oudere bestelauto op diesel rijden, komt daarmee een belangrijke deadline dichterbij. Al blijven er mogelijkheden om voorlopig met een bestaande bedrijfswagen door te rijden.

Euro 5-bestelauto’s mogen vanaf 2027 niet meer zomaar de stad in

Voor bestelauto’s met emissieklasse 5 loopt de landelijke overgangsregeling op 31 december 2026 af. Vanaf 1 januari 2027 mogen deze voertuigen niet meer zonder ontheffing een zero-emissiezone binnenrijden. Dat geldt voor dieselbestelauto’s en voor bestelauto’s op andere fossiele brandstoffen die onder deze emissieklasse vallen.

Op weg naar ZES meldde in mei 2026 dat de RDW ongeveer 182.000 voertuigeigenaren hierover per brief zou informeren. Dat betekent overigens niet dat al deze bestelauto’s vanaf januari onbruikbaar worden. De beperkingen gelden immers alleen binnen de zero-emissiezones. Daarbuiten mogen de voertuigen gewoon blijven rijden, voor zover andere verkeers- en milieuregels dat toelaten.

Voor ondernemers die regelmatig in een binnenstad werken, kunnen de gevolgen wel aanzienlijk zijn. Denk aan installateurs, onderhoudsbedrijven, pakketbezorgers en marktkooplieden. Zij moeten hun bestelauto vervangen, hun vervoer anders organiseren of nagaan of ze voor een ontheffing in aanmerking komen.

Euro 6-bestelauto’s mogen langer door, maar hoe lang precies?

Voor bestaande bestelauto’s met emissieklasse 6 verandert er op 1 januari 2027 niets aan de toegang. Voertuigen met een Datum Eerste Toelating (DET) vóór 1 januari 2025 mogen volgens de huidige landelijke regeling tot 1 januari 2028 in zero-emissiezones rijden.

Het kabinet heeft eerder aangekondigd deze termijn met één jaar te willen verlengen, tot 1 januari 2029. Sommige gemeenten houden daar in hun communicatie al rekening mee. De RDW vermeldt echter nog dat deze wijziging niet definitief is.

Dat onderscheid is belangrijk voor ondernemers die hun huidige bestelauto nog enkele jaren willen gebruiken. De aangekondigde verlenging biedt meer tijd, maar zolang de landelijke regelgeving niet is aangepast, blijft 1 januari 2028 de formele einddatum.

Voor bestelauto’s die vanaf 1 januari 2025 voor het eerst zijn toegelaten, geldt deze overgangsregeling niet. Een nieuwe Euro 6-bestelauto mag daarom niet zonder ontheffing een zero-emissiezone in.

Ontheffingen worden vanaf 2027 moeilijker te krijgen

Een andere verandering betreft de ontheffingen voor bedrijfswagens waarvoor nog geen geschikt uitstootvrij alternatief beschikbaar is. De technische voorwaarden voor deze ontheffingen worden vanaf 1 januari 2027 aangescherpt.

De RDW beoordeelt de aanvragen aan de hand van zogeheten drempelwaarden, die tweemaal per jaar worden aangepast aan het aanbod van elektrische bestel- en vrachtauto’s. Op 27 oktober 2026 maakte Op weg naar ZES de nieuwe voorwaarden voor 2027 bekend.

Drempelwaarde lage laadvloer verandert

Vooral bij bestelauto’s met een lage laadvloer verandert er iets. Onder de huidige voorwaarden kan een bestelauto met een laadvloer lager dan 57 centimeter voor een ontheffing in aanmerking komen. Vanaf 2027 moet de laadvloer lager zijn dan 54 centimeter en moet de technische maximale massa van het voertuig meer dan 2.500 kilogram bedragen.

Voor lichtere bestelauto’s, met een technische maximale massa van maximaal 2.500 kilogram, vervalt deze specifieke ontheffingsmogelijkheid helemaal. Volgens de betrokken expertgroep zijn inmiddels elektrische alternatieven beschikbaar waarbij de laadvloerhoogte geen wezenlijk probleem meer vormt.

Een bestelauto die nu nog aan de voorwaarden voldoet, komt daardoor vanaf januari mogelijk niet meer voor deze ontheffing in aanmerking.

Ook strengere eisen voor zware vrachtwagens

De aangescherpte voorwaarden gelden ook voor bepaalde zware vrachtwagens. Bij voertuigen waarvoor onvoldoende accucapaciteit beschikbaar is, wordt de grens verhoogd naar een berekend dieselverbruik van meer dan 115 liter binnen zero-emissiezones per werkdag. Daarbij wordt geen onderscheid meer gemaakt tussen bakwagens en opleggertrekkers.

Voor opleggertrekkers met onvoldoende trekvermogen komt er juist wel een onderscheid tussen twee- en drieassige voertuigen. Bij tweeassers blijft de grens voor exceptioneel transport op meer dan 57,5 ton combinatiegewicht. Voor drieassers wordt dat meer dan 60 ton.

Verder vervalt de ontheffingsgrond voor trekkers met een schotelhoogte lager dan 98 centimeter. Ook de voorwaarden voor bepaalde ADR-voertuigen en vrachtwagens met een vaste inrichting onder het chassis worden aangescherpt.

De wijzigingen hangen samen met het groeiende aanbod van elektrische bedrijfswagens. Naarmate er meer geschikte uitvoeringen beschikbaar komen, wordt het moeilijker om een ontheffing te krijgen omdat een uitstootvrij alternatief ontbreekt.

Voor ondernemers met een specialistisch voertuig kan het daarom verstandig zijn nog vóór 1 januari 2027 een aanvraag in te dienen. Aanvragen die vóór die datum binnenkomen, worden nog aan de huidige drempelwaarden getoetst. Een toegekende ontheffing voor een nieuw voertuig kan, afhankelijk van de categorie en voorwaarden, meerdere jaren geldig zijn. Voor gebruikte voertuigen geldt doorgaans een termijn van één jaar.

Welke ontheffingen blijven mogelijk voor Euro 5-bestelauto’s?

Het aflopen van de overgangsregeling betekent niet dat iedere Euro 5-bestelauto definitief uit alle zero-emissiezones wordt geweerd. Er blijven verschillende ontheffingsmogelijkheden bestaan.

Voor ondernemers die slechts af en toe in een zero-emissiezone moeten zijn, is een dagontheffing de eenvoudigste mogelijkheid. Die kan maximaal twaalf keer per kalenderjaar per gemeente worden aangevraagd. Een dagontheffing kost momenteel 30 euro en is geldig vanaf 00.00 uur op de gekozen dag tot 06.00 uur de volgende ochtend.

Ook ontheffing om andere redenen mogelijk

Voor ondernemers die vaker in een zero-emissiezone moeten werken, bestaan andere regelingen. Zo kan een ontheffing worden aangevraagd wanneer de financiële situatie van het bedrijf een overstap naar een uitstootvrij voertuig niet toelaat. Ook netcongestie, een lange levertijd van een besteld vervangend voertuig of het ontbreken van een geschikt elektrisch alternatief kunnen onder bepaalde voorwaarden aanleiding zijn voor een ontheffing.

Deze mogelijkheden zijn niet allemaal nieuw. Zo werd de ontheffing wegens bedrijfseconomische omstandigheden begin 2026 landelijk geldig. Ook de specifieke ontheffing bij netcongestie bestaat sinds dat jaar.

Een ontheffing wordt niet automatisch verleend. Ondernemers moeten aantonen dat ze aan de voorwaarden voldoen. Bij een aanvraag wegens bedrijfseconomische omstandigheden kijkt de RDW bijvoorbeeld ook naar alternatieven, zoals het huren van een geschikt voertuig of het anders organiseren van het transport.

Emissieklasse verandert in verschillende steden van 4 naar 5

In Amsterdam, Arnhem, Den Haag en Utrecht verandert vanaf 1 januari 2027 bovendien de minimale emissieklasse voor een dagontheffing. Die wordt verhoogd van 4 naar 5. Een Euro 5-bestelauto kan daar dus nog wel een dagontheffing krijgen, maar een Euro 4-bestelauto niet meer via deze regeling.

Twee nieuwe zero-emissiezones op 1 januari 2027

Naast de veranderingen in de landelijke toegangsregels komen er in 2027 nieuwe zero-emissiezones bij.

Alphen aan den Rijn voert op 1 januari 2027 een zero-emissiezone in voor het centrum en een omliggend gebied. De gemeente begint met een waarschuwingsperiode van zes maanden. Ondernemers die zonder geldige toegang de zone inrijden, krijgen in die periode een waarschuwing in plaats van een boete. Vanaf 1 juli 2027 volgen er wel boetes.

Venlo begint eveneens op 1 januari 2027. De zone omvat het centrumgebied tussen de Maas, Goltziusstraat, Koninginnesingel en Burgemeester van Rijnsingel. Het definitieve verkeersbesluit werd eind 2025 vastgesteld.

Later in het jaar volgt volgens de huidige planning nog een derde gemeente. Deventer wil uiterlijk op 31 december 2027 een zero-emissiezone invoeren. In de praktijk valt de invoering daar dus vrijwel samen met het begin van 2028.

De precieze grenzen en plaatselijke regels zijn te vinden in het landelijke overzicht van Op weg naar ZES.

Voor Euro 6-vrachtwagens verandert er voorlopig weinig

Voor bestaande Euro 6-vrachtwagens die onder de overgangsregelingen vallen, veranderen de toegangsrechten op 1 januari 2027 niet. De overgangsregeling maakt daarbij onderscheid tussen bakwagens en opleggertrekkers.

Euro 6-bakwagens met een Datum Eerste Toelating tussen 1 januari 2017 en 31 december 2019 mogen nog tot 1 januari 2028 de zero-emissiezones in. Voor bakwagens die tussen 1 januari 2020 en 31 december 2024 voor het eerst zijn toegelaten, loopt de overgangsregeling tot 1 januari 2030.

Ook Euro 6-opleggertrekkers met een DET tussen 1 januari 2017 en 31 december 2024 behouden in beginsel toegang tot 1 januari 2030.

Voor vrachtwagens die vanaf 1 januari 2025 voor het eerst zijn toegelaten, geldt net als bij bestelauto’s dat ze uitstootvrij moeten zijn om zonder ontheffing toegang te krijgen. Voor bepaalde bijzondere voertuigen bestaan afzonderlijke vrijstellingen en ontheffingen.

Ondanks groter aanbod elektrische bedrijfswagens is niet elke toepassing mogelijk

De aangescherpte regels komen op een moment waarop het aanbod van elektrische bestelwagens is gegroeid. Nieuwe elektrische bestelauto’s vervangen echter niet van de ene op de andere dag alle bestaande bedrijfswagens. De ontwikkeling van de nieuwverkopen zegt daarom niet zonder meer hoe snel het bestaande wagenpark elektrificeert.

Bovendien is niet voor iedere toepassing dezelfde elektrische bedrijfswagen geschikt. Voor reguliere bezorging en onderhoudswerk is het aanbod inmiddels behoorlijk uitgebreid. Bij specialistische opbouwen, zware aanhangwagens of langdurige inzet zonder laadmogelijkheid kunnen nog beperkingen bestaan.

De ontheffingsregelingen blijven daarom een belangrijk onderdeel van de overgang naar uitstootvrij vervoer. De nieuwe technische drempelwaarden laten tegelijkertijd zien dat de uitzonderingen geleidelijk worden beperkt wanneer er geschikte elektrische alternatieven op de markt komen.

Voor ondernemers die vanaf 1 januari 2027 regelmatig in zero-emissiezones moeten werken, is het verstandig eerst de emissieklasse en de Datum Eerste Toelating van hun voertuig te controleren. Daarmee wordt duidelijk of de bestel- of vrachtauto nog onder een overgangsregeling valt of dat een ontheffing nodig is.

Die ontheffing moet via het officiële RDW-loket voor zero-emissiezones worden aangevraagd. De behandeling van een langdurige ontheffing kan maximaal acht weken duren. Een ingediende aanvraag geeft nog geen toegang tot de zone. Daarvoor moet de ontheffing eerst zijn toegekend.