TransnetBW en Octopus Energy ronden pilot met 700 EV’s af, 2 MWh per dag voor netstabiliteit

TransnetBW en Octopus Energy maakten op 25 maart 2026 bekend dat OctoFlexBW is afgerond. De kern van die pilot was opvallend praktisch: niet praten over flexibiliteit, maar de hele keten bouwen en testen die nodig is om elektrische auto’s uit particuliere huishoudens echt in te zetten voor redispatch. Dat gebeurde met ruim 700 EV’s, gekoppeld via KrakenFlex van Octopus Energy en DA/RE van TransnetBW. 

De uitkomst is vooral interessant omdat de proef laat zien dat huishoudelijke laadflexibiliteit niet alleen op papier bestaat. De vloot bleek dagelijks 2 MWh aan verplaatsbare laadcapaciteit te kunnen leveren. Dat betekent dat een deel van het laden tijdelijk kon worden uitgesteld of verlaagd om het net te ontlasten, terwijl de auto’s in de ochtend alsnog voldoende geladen waren.

OctoFlexBW draaide om laadsturing voor redispatch

OctoFlexBW draaide in de kern om slim laden, laadonderbreking en lastverschuiving. Zodra TransnetBW een verwachte netoverbelasting zag aankomen, werd een signaal verstuurd. KrakenFlex paste daarna de laadstrategie van aangesloten auto’s aan. Dat kon betekenen dat laden werd verschoven, verminderd of tijdelijk werd onderbroken.

De technische keten liep daarbij van de netbeheerder naar het aansturingssysteem en vervolgens naar de auto’s thuis. Juist dat hele traject, van signaal tot uitvoering, is in deze pilot getest. Daarmee ging het dus niet alleen om software of om een losse laadpaal, maar om de complete end-to-end-keten die nodig is om flexibiliteit uit EV’s in de praktijk bruikbaar te maken.

Dit leverde de pilot met 700 EV’s concreet op

Het meest tastbare resultaat is de omvang én de uitkomst. In de pilot is flexibiliteit uit ruim 700 elektrische auto’s uit particuliere huishoudens ingezet voor stabilisering van het stroomnet in Duitsland. Volgens TransnetBW kon de vloot dagelijks 2 MWh aan laadvraag verschuiven. Anders gezegd: elke dag kon een deel van het laden van die 700 EV’s worden verplaatst naar een gunstiger moment voor het stroomnet.

Dat maakt de proef meteen concreet. Dit bleef niet steken in theorie of in een kleine laboratoriumopstelling. Huishoudelijke EV’s bleken in een echte operationele keten inzetbaar voor netstabiliteit. En dat is precies waar het nieuws zit. Niet in een groot woord over de toekomst, maar in het feit dat honderden auto’s uit gewone huishoudens aantoonbaar bestuurbaar bleken voor redispatch.

Wat betekent die 2 MWh per dag in deze pilot?

Dat cijfer gaat niet over stroom die extra werd opgewekt, maar over de laadcapaciteit die in de tijd kon worden verschoven. In OctoFlexBW betekende 2 MWh per dag dus dat een deel van het laden van de aangesloten auto’s tijdelijk kon worden uitgesteld, verlaagd of verplaatst om het net te ontlasten.

De pilot testte de hele keten, niet alleen het concept

Daar zit ook een belangrijk verschil met veel andere flexibiliteitsproeven. OctoFlexBW testte niet alleen of auto’s later konden laden, maar ook of de volledige keten technisch en operationeel werkte. TransnetBW stuurde bij een verwachte netoverbelasting een signaal uit, waarna KrakenFlex van Octopus Energy de laadstrategie van de aangesloten auto’s aanpaste. Aan de kant van TransnetBW speelde DA/RE daarin een centrale rol.

Dat klinkt misschien abstract, maar in de praktijk is dit precies waar zulke projecten op stuk kunnen lopen. Een slim idee is nog niet altijd een bruikbaar systeem. De waarde van OctoFlexBW zit er juist in dat de digitale, operationele en aansturingskant samen zijn getest.

Bestuurders merkten er meestal weinig van

Voor de deelnemers stond natuurlijk maar één vraag echt voorop: staat de auto ’s ochtends gewoon met een volle of voldoende gevulde accu klaar? Volgens de officiële projectbeschrijving bleef de gewenste laadtoestand in de ochtend behouden. De flexibiliteit zat dus in het moment van laden, inclusief het onderbreken of verminderen van laden, zonder dat dat meestal merkbaar comfortverlies opleverde.

Dat is misschien wel de belangrijkste les uit de pilot. Netsturing klinkt in theorie vaak logisch, totdat het niet bij het dagelijkse gebruik blijkt te matchen. In OctoFlexBW lijkt dat punt redelijk goed te zijn ondervangen. Voor de meeste deelnemers bleef de auto bruikbaar zoals verwacht, terwijl het net tegelijk wat speelruimte kreeg.

Daar kwam nog een praktisch voordeel bij. TransnetBW en Octopus zeggen dat deelnemers via Intelligent Octopus profiteerden van lagere stroomprijzen. Hoe hoog een eventuele vergoeding per deelnemer precies was, is nog niet bekend. Ook de exacte automodellen, laadinfrastructuur en de gemiddelde laadsnelheid per auto zijn nog niet bekendgemaakt

De grote projectcijfers vragen om nuance

Naast die 2 MWh per dag noemen de projectpartners ook grotere cijfers. De eigen opschaling van het project komt uit op 3 GWh per dag bij 1 miljoen EV’s. De projectevaluatie stelt daarnaast dat 1 miljoen EV’s via intelligente sturing jaarlijks tot 0,5 TWh voor het net zouden kunnen leveren, goed voor 3 tot 5 procent van de jaarlijkse redispatchbehoefte in Duitsland.

Dat zijn interessante cijfers, maar ze vragen wel om een nuchtere kijk. Dit cijfer is een projectschatting en geen gerealiseerd marktcijfer. Het laat alleen maar zien welk potentieel de projectpartners zien als dit concept veel breder wordt uitgerold. Dat is nog niet hetzelfde als wat in deze pilot al daadwerkelijk is geleverd.

Opschaling hangt nu vooral aan regels en slimme meters

De techniek heeft met OctoFlexBW dus een flinke stap gezet, maar daar houdt het niet op. TransnetBW en Octopus koppelen verdere opschaling expliciet aan regelgeving en slimme meters. Dat is misschien minder spectaculair dan een nieuw platform of een nieuwe laadpaal, maar wel precies waar de volgende hobbel ligt.

Zodra je van een geslaagde pilot naar grootschalige inzet wilt, moeten de markt partijen ook meekomen. Slimme meters zijn nodig om verbruik goed te meten en aan te sturen. Regels zijn nodig om duidelijk te maken hoe die flexibiliteit mag worden ingezet en verrekend. De techniek alleen trekt dat niet recht.

Waarom zijn slimme meters hier zo belangrijk?

Slimme meters maken het mogelijk om elektriciteitsverbruik nauwkeurig te meten en op afstand te verwerken. Voor projecten als OctoFlexBW zijn ze belangrijk omdat je zonder goede meetdata en betrouwbare aansturing moeilijk op grotere schaal kunt werken.

Een korte context helpt daar wel bij. In 2025 stegen de BEV-registraties in Duitsland met 43,2 procent en kwam het BEV-aandeel uit op 19,1 procent. Dan wordt het logischer om elektrische auto’s niet alleen als vervoermiddel te zien, maar ook als flexibele verbruikers die het net kunnen ontlasten. Voor de Nederlandse markt is een uitrol of toepassing vooralsnog nog niet bevestigd.

Vervolgproject DataFleX moet de volgende stap zetten

OctoFlexBW stopt niet bij deze eindmeting. De samenwerking tussen TransnetBW en Octopus Energy gaat verder in DataFleX. In dat vervolgproject worden meer dan 1.000 EV’s geïntegreerd en ook thuisaccu’s toegevoegd.

Dat vervolg past logisch op wat OctoFlexBW heeft laten zien. De eerste stap was bewijzen dat laadflexibiliteit uit huishoudelijke EV’s technisch en operationeel inzetbaar is voor redispatch. De volgende stap is groter, breder en waarschijnlijk ook lastiger: meer voertuigen, meer apparaten en meer variatie in het systeem.

De conclusie die uit het project kan worden getrokken is, dat OctoFlexBW in de eerste plaats een pilot in laadflexibiliteit voor redispatch was. En daarin heeft het project inderdaad iets concreets laten zien: ruim 700 elektrische auto’s uit particuliere huishoudens bleken inzetbaar voor netstabiliteit, terwijl de meeste deelnemers daar in het dagelijks gebruik nauwelijks iets van merkten.

Dat maakt deze afgeronde proef interessant als praktisch bewijs dat slim laden en verschuiving van de laadcapaciteit niet meer alleen een belofte zijn, maar ook gewoon kunnen werken.